-
احمد باطِبی (زادهٔ ۴ خرداد ۱۳۵۶ در شیراز) روزنامهنگار، عکاس و فعال حقوق بشر ایرانی مقیم آمریکا است. او یکی از چهار دانشجویی بود که پس از دستگیری در حمله به کوی دانشگاه تهران ۱۳۷۸، دادگاه انقلاب او را به اعدام محکوم کرد. چاپ عکس احمد باطبی در حالی که پیراهن خونین دانشجوی دیگری را در دست داشت روی جلد مجلهٔ اکونومیست، تصویر او را به نماد مبارزات دانشجویی در ایران بدل کرد.
-
رضا پهلوی (زادهٔ ۹ آبان ۱۳۳۹) که با عنوان شاهزاده رضا پهلوی نیز خطاب میشود، فرزند ارشد آخرین شاه ایران، محمدرضا پهلوی و همسرش شهبانوی ایران، فرح پهلوی است که از ۴ آبان ۱۳۴۶ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، واپسین ولیعهد سلطنت مشروطه ایران بود و با عنوان رسمی والاحضرت همایون ولایتعهد خطاب میشد. او هماکنون برجستهترین رهبر مخالفان نظام جمهوری اسلامی است و برای رهبری دورهٔ گذار ایران به همراهی فعالان اپوزیسیون پس از فروپاشی جمهوری اسلامی با پروژههای ققنوس و شکوفایی ایران اعلام آمادگی کرده است. او به نوعی مهم ترین فرد و رهبر اعتراضات ۱۴۰۴ به شمار می رود.
-
سیّد علی حسینی خامنه (زادهٔ ۲۹ فروردین ۱۳۱۸) معروف به سید علی خامنهای، روحانی و سیاستمدار ایرانی است که از سال ۱۳۶۸ دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران است. او در فاصلهٔ سالهای ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸ سومین رئیسجمهور ایران بود. خامنهای در جایگاه رهبری، طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، عالیترین مقام کشور و فرمانده کل نیروهای مسلح محسوب میشود.
-
محمّدرضا پهلوی (۴ آبان ۱۲۹۸ – ۵ مرداد ۱۳۵۹) از شهریور ۱۳۲۰ تا بهمن ۱۳۵۷ شاه ایران بود. او پس از پدرش رضاشاه، دومین و آخرین کسی بود که در دودمان پهلوی به پادشاهی رسید و با رخدادن انقلابِ ۱۳۵۷، از ایران رفت و نظام شاهنشاهی پایان یافت. محمّدرضا ششساله بود که پدرش پادشاه شد و او به ولیعهدیِ ایران رسید.
-
اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران موج گستردهای از تجمعهای اعتراضی و اعتصابها در ایران است که از ۷ دی ۱۴۰۴ در تهران آغاز شد. اعتراضات در پی وخامت شدید شرایط اقتصادی، نرخ ارز، بیثباتی بازار، کاهش شدید ارزش پول ملی از بازار بزرگ تهران و مراکز تجاری اطراف آن آغاز شد و در ادامه به به سایر استانهای ایران گسترش یافت و تبدیل به بزرگترین اعتراضات ضد حکومتی بعد از انتخابات سال ۸۸ شد. در روز ۱۸ دی ۱۴۰۴ اعتراضات به حضور میلیونی مخالفان در شهرها و روستاهای گوناگون در پاسخ به فراخوان رضا پهلوی منجر شد.
-
آمیزش جنسی در انسان، سکس یا خفتوخیز معمولاً به عملی گفته میشود که یا برای لذتجویی یا تولید مثل انجام شود که به ورود اندام تناسلی مرد در اندام تناسلی زن گفته میشود. افراد معمولاً قبل از انجام آمیزش جنسی با نوازش و بوسیدن قسمتهای تحریکپذیر جنس مخالف، خودشان را برای آمیزش جنسی آماده میکنند. در صورت موفقیت انجام برانگیختگی جنسی، کامجویی این عمل را انزال و ارگاسم گویند و در صورت موفقیت در عمل تولیدمثل، سلولهای اسپرم جنس مذکر وارد بدن جنس مؤنث شده و تخمک زن بارور میشود.
-
کشتهشدگان اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران افرادی هستند که در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران کشته شدند. تا ۲۳ دی ۱۴۰۴، برآوردها از مجموع شمار معترضان کشتهشده بین ۲٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ نفر متغیر است که این رویدادها را به یکی از بزرگترین کشتارها در تاریخ معاصر ایران تبدیل میکند. بر اساس گزارش سازمان فعالان حقوق بشر در ایران (HRAI)، حدود ۱۳۵ نفر از نیروهای امنیتی نیز تاکنون کشته شدهاند.
-
آمیزش جنسی (به انگلیسی: Sexual intercourse) یا سکس (به انگلیسی: Sex) به اعمالی جنسی گفته میشود که در آن افراد برای لذت جنسی، تولید مثل یا هر دو با هم، همبستر میشوند. در صورت موفقیت آمیزش جنسی از طریق واژن، که با جنس مخالف انجام داده شود، سلولهای اسپرم جنس مذکر، وارد بدن جنس مؤنث میشود و تخمک جنس مؤنث را باردار میسازد که این کار باعث تشکیل اندامگان جدیدی میشود. در برخی از مهرهداران، مانند ماهیها، تخمها در خارج از بدن ماهی، پراکنده و به صورت خارجی باردار میشوند.
-
یواساس آبراهام لینکلن (سیویان-۷۲)
ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن (به انگلیسی: USS Abraham Lincoln)، یک ناو هواپیمابر کلاس نیمیتز متعلق به نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا است که از سال ۱۹۸۹ میلادی در حال خدمت است.
-
گرینلند یا گروئنلند (به گرینلندی: Kalaallit Nunaat) (به دانمارکی: Grønland) ناحیهای خودمختاردر اقیانوس منجمد شمالی است که بخشی از قلمروی پادشاهی دانمارک است. گرینلند در آمریکای شمالی واقع شده ومحل زندگی حدود ۵۶ هزار نفر(براساس سر شماری سال ۲۰۱۶)است. همچنین این کشور بهعنوان کمتراکمترین منطقه جهان از لحاظ جمعیتی شناخته میشود.
-
رضاشاه (۲۴ اسفند ۱۲۵۶ – ۴ مرداد ۱۳۲۳) نظامی و سیاستمدار ایرانی، و نخستین پادشاه ایران از دودمان پهلوی از سال ۱۳۰۴ تا ۱۳۲۰ بود. او پیشتر از سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۴، وزیر جنگ و از سال ۱۳۰۲ تا ۱۳۰۴، نخستوزیر ایران بود. رضاشاه که تلاش ناکامی برای جمهوریخواهی کرد، با پایان دورهٔ قاجار در سال ۱۳۰۴ به پادشاهی رسید و با اشغال ایران توسط متفقین در سال ۱۳۲۰ استعفا داد و پادشاهی را به ولیعهدش محمدرضا پهلوی واگذار کرد.
-
جرج راجر واترز (انگلیسی: George Roger Waters؛ زادهٔ ۶ سپتامبر ۱۹۴۳) خواننده-ترانهسرا و موسیقیدان انگلیسی است. او در سال ۱۹۶۵ در کنار نیک میسن، ریچارد رایت و سید برت گروه راک پینک فلوید را بنیان نهادند. پس از خروج سید برت از گروه، واترز در سال ۱۹۶۸ به ترانهسرا، آوازخوان مشترک و رهبر مفهومی پینک فلوید تبدیل گردید و در سال ۱۹۸۵ از این گروه خارج شد.
-
شهناز پهلوی (زادهٔ ۵ آبان ۱۳۱۹) که تا پیش از انقلابِ ۱۳۵۷ با عنوانِ سلطنتیِ «والاحضرت شاهدخت شهناز پهلوی» خطاب میشد، نخستین فرزندِ محمدرضا پهلوی و همسرِ اولِ او فوزیه، شاهدختِ مصری است. پدربزرگِ پدریِ وی رضاشاه، بنیانگذارِ شاهنشاهیِ پهلوی، مادربزرگِ پدریِ وی تاجالملوک آیرملو ملکهٔ ایران، پدربزرگِ مادریِ او ملک فؤاد یکم پادشاه مصر و مادربزرگِ مادریِ او نازلی صبری ملکه مصر بود. داییِ وی نیز ملک فاروق، پادشاهِ ماقبلِ آخرِ مصر بود.
-
یاسْمین پهلوی (پیش از ازدواج اعتماد امینی؛ زادهٔ ۴ مرداد ۱۳۴۷) به عنوان همسرِ رضا پهلوی، عضوی از دودمان پهلوی است. یاسمین پهلوی تحصیلات ابتدایی را در مدرسه کامیونیتی آغاز کرد و با گسترش اعتراضات و وقوع انقلاب ۱۳۵۷ به همراه خانوادهاش، ایران را ترک کرد. خانواده یاسمین پهلوی در سان فرانسیسکو ایالت کالیفرنیا اقامت کردند و یاسمین تحصیلات خود را در دبیرستان نوتردام ادامه داد.
-
علیرضا پهلوی (زاده ۸ اردیبهشت ۱۳۴۵ – ۱۴ دی ۱۳۸۹) که تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ با عنوان سلطنتی «والاحضرت شاهپور علیرضا پهلوی» از او نام برده میشد فرزند سوم محمدرضا پهلوی و فرح دیبا بود. پدر و مادرش نامش را به یاد عموی درگذشتهاش علیرضا گذاشتند. بنا بر قانون اساسی مشروطه علیرضا پهلوی نفر دوم در خط جانشینی سلطنت دودمان پهلوی پس از برادر بزرگترش رضا پهلوی بود اما وی فعالیت سیاسی نداشت.
-
فرح پهلوی (پیش از ازدواج: فرح دیبا؛ زادهٔ ۲۲ مهر ۱۳۱۷) که تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ با عنوان رسمی عُلیاحضرت شهبانو خطاب میشد، همسر محمدرضاشاه پهلوی است که از ۲۹ آذر ۱۳۳۸ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ آخرین شهبانوی ایران بود. او در دوران شهبانو بودن خود، بانی آثار و امکانات متعددی برای ایران شد و با اقداماتش کشور از نظر فرهنگی و اجتماعی ارتقای قابل توجهی پیدا کرد. فرح پهلوی پیش از ازدواج، در ایران تحصیل کرد و برای ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ معماری به فرانسه رفت و در کنار تحصیل، به زبانهای انگلیسی و فرانسوی، تسلط پیدا کرد.
-
قطعی سراسری اینترنت در ایران (دی ۱۴۰۴)
در ۱۸ دی ۱۴۰۴، همزمان با دوازدهمین روز اعتراضات سراسری در ایران، گزارشهایی از تهران از تجمع گستردهٔ مردم در کنار قطع شدن گستردهٔ اینترنت خبر دادند. همچنین گزارشهایی از قطع یا اختلال اینترنت در اصفهان، لردگان، آبدانان، بخشهایی از شیراز و کرمانشاه منتشر شد. سازمان نتبلاکس آغاز قطع سراسری اینترنت را حدود ساعت ۸:۳۰ به وقت محلی تأیید کرد و اعلام داشت که این اقدام در بحبوحهٔ تشدید اعتراضات و افزایش تلفات رخ داده و بهطور جدی ارتباطات و پوشش خبری رویدادها را محدود کرده است.
-
دونالد جان ترامپ (به انگلیسی: Donald John Trump؛ زادهٔ ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶) سیاستمدار، بازرگان و شخصیت رسانهای آمریکایی است که از سال ۲۰۲۵ بهعنوان چهلوهفتمین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا فعالیت میکند. او عضو حزب جمهوریخواه است و پیشتر از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ چهلوپنجمین رئیسجمهور ایالات متحده بود. ترامپ در شهر نیویورک و در خانوادهای ثروتمند متولد شد و در سال ۱۹۶۸ با مدرک کارشناسی در رشتهٔ اقتصاد از دانشگاه پنسیلوانیا فارغالتحصیل شد.
-
ایران با نام رسمیِ جمهوری اسلامی ایران، کشوری در غرب آسیا است. این کشور از غرب با ترکیه و عراق، از شمال غربی با ارمنستان و جمهوری آذربایجان، از شمال با دریای خزر، از شمال شرق با ترکمنستان، از شرق با افغانستان، از جنوب شرق با پاکستان و دریای عمان و از جنوب با خلیج فارس هممرز است. ایران با ۱٫۶۴ میلیون کیلومتر مربع گستره، هفدهمین کشور پهناور جهان، و با جمعیت ۹۲٬۱ میلیون نفر، هفدهمین کشور پرجمعیت جهان است.
-
جنگ ایران و عراق یا جنگ هشتساله، همچنین در ایران شناختهشده با نام جنگ تحمیلی، جنگی بود که در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ (۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰) با تهاجم عراق به ایران در سال ۱۳۵۹ آغاز و به یک جنگ تمام عیار تبدیل شد که حدود هشت سال به طول انجامید و به هر دو کشور خسارتهای شدیدی وارد شد. ازنظر مقامات عراقی، شروع جنگ در ۱۳ شهریور ۱۳۵۹ (۴ سپتامبر ۱۹۸۰) و حملات توپخانه سنگین ایران به شهرهای خانقین و مندلی بود. این جنگ تا پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط ایران در ۲۷ تیرماه ۱۳۶۷ بطول انجامید و بهطور عملی در ۲۹ مرداد ۱۳۶۷ آتشبس برقرار شد.
-
گلسا (گلدی) قَمَری (زاده ۶ فروردین ۱۳۶۴) سیاستمدار کانادایی ایرانیتبار است که در انتخابات عمومی ۲۰۱۸ به عنوان نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ کارلتون در مجلس قانونگذاری انتاریو انتخاب شد. او عضو پیشین حزب محافظهکار پیشروی انتاریو است که در ژوئن ۲۰۲۴ به دلیل دیدار با تامی رابینسون، کنشگر بریتانیایی منتقد اسلام، از فراکسیون حزب محافظهکار پیشروی انتاریو اخراج شد. قمری، نخستین زن ایرانیتبار در پارلمان استان انتاریو کانادا است که به اسلام هراسی متهم و با تصمیم داگ فورد، نخستوزیر استان انتاریو، از حزب محافظهکار اخراج شد.
-
سید روحالله خمینی (زادهشده به نام سید روحالله مصطفوی؛ ۱ مهر ۱۲۸۱ – ۱۳ خرداد ۱۳۶۸) روحانی و سیاستمدار ایرانی بود که از سال ۱۳۵۸ تا زمان مرگ در سال ۱۳۶۸ بهعنوان نخستین رهبر جمهوری اسلامی ایران فعالیت کرد. او همچنین بهعنوان یکی از مراجع تقلید شیعیان دوازدهامامی شناخته میشد. خمینی انقلاب ۱۳۵۷ را رهبری کرد که به پایان نظام شاهنشاهی ایران انجامید و سپس نظام جمهوری اسلامی ایران را از طریق همهپرسی پایهگذاری کرد.
-
روز مَبْعَث بر پایهٔ باورهای اسلامی و به استناد تاریخ دین اسلام، روزی است که در سال ۶۰۹ (میلادی) محمد، پیامبر اسلام، به درجه پیامبری برگزیده شد. مسلمانان معتقدند او در غار حرا، توسط جبرئیل و از سوی الله(خدای یکتا) به پیامبری نایل آمد و مأمور شد که چندخداپرستی و بتپرستی را از زمین بردارد و یکتاپرستی را رواج دهد و پیام وحی را به مردم برساند. محمد در این زمان چهل سال داشت و در مکه زندگی میکرد.
-
واژَن (به فرانسوی: vagin), مَهبَل، زِهراه، زهدانراه یا نیامه، در پستانداران، بخش انعطافپذیر و عضلانی مجرای دستگاه تناسلی زنانه است که مدخلی به بخش بیرونی دستگاه تناسلی (فَرْج یا کُس) دارد. واژَن در انسان، از دهلیز تا دهانهٔ رحم گسترش مییابد. دهانهٔ بیرونی واژَن معمولاً تا حدی توسط یک لایه نازک از غشای مخاطی به نام پرده بکارت پوشیده شده است.
-
پرچم ایران پرچمی سهرنگ است که سه نوار هماندازهٔ افقی سبز و سفید و سرخ دارد. نشان جمهوری اسلامی ایران به رنگ سرخ در میانهٔ نوار سفید قرار دارد؛ همچنین ۲۲ «الله اکبر» به رنگ سفید و به نشانهٔ پیروزی انقلاب در روز ۲۲ بهمن در حاشیهٔ پایین رنگ سبز و حاشیهٔ بالای رنگ سرخ جای گرفتهاند. نشان جمهوری اسلامی بیانگر واژهٔ «الله» و شعار اسلامی «لا اله الا الله» است.
-
سید محمد مرندی (متولد ۱۲ مرداد ۱۳۴۵) شهروند و تحلیلگر سیاسی اهل ایران و مشاور رسانهای تیم مذاکرهکننده هستهای جمهوری اسلامی ایران است. سید محمد مرندی متولد ریچموند، ویرجینیا، آمریکا است، تابعیت این کشور را نیز داشته و تا ۱۳ سالگی در این کشور زندگی کرده است. او دیپلم خود را از دبیرستان علوی شهر تهران دریافت کرد.
-
روشهای آمیزش جنسی که معمولاً از آنها با عنوان پوزیشنهای سکس (به انگلیسی: sex positions) نیز یاد میشود، به حالتهایی از بدن گفته میشود که افراد برای انجام آمیزش جنسی یا دیگر فعالیتهای جنسی در پیش میگیرند. اعمال جنسی معمولاً بر اساس حالت بدن افرادی که در آن مشارکت دارند توصیف میشوند. اگرچه آمیزش جنسی اغلب شامل دخول بدن یک نفر در بدن نفر دیگر است، اما وضعیتهای جنسی میتوانند شامل فعالیتهای جنسی غیردخولی نیز باشند.
-
حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۳۷۸)
وقایع هجده تیر یا حمله به کوی دانشگاه تهران به مجموعه ناآرامیها و درگیریهایی که طی روزهای ۱۸ تا ۲۳ تیر ۱۳۷۸ و به دنبال توقیف روزنامهٔ سلام میان دانشجویان و نیروهای انتظامی و بسیجیهای موسوم به لباس شخصیها شکل گرفت گفته میشود. فعالان حقوق بشر در ایران اعتقاد دارند که هفت نفر در واقعهٔ حمله به کوی دانشگاه کشته شدهاند که تنها هویت عزتالله ابراهیمنژاد و فرشته علیزاده مشخص شده است. شورای متحصنین در بیانیهٔ ۲۶ تیر مرگ تامی حامیفر را نیز تأیید کرد و سعید زینالی نیز از زمان دستگیری توسط مأموران امنیتی ناپدید شده و تا کنون نیز یافته نشده است.
-
رویداد ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ شناخته شده با نام «جمعهٔ سیاه» که در برخی منابع از آن با عنوان «کشتار ۱۷ شهریور» نیز یاد میشود، رویدادی در جریان اعتراضاتی بود که در نهایت به وقوع انقلاب ۱۳۵۷ انجامید. در ۱۷ شهریور ۱۳۵۷، تظاهرات مخالفان و انقلابیون در محلات جنوبی تهران، خیابان ژاله پیشین (خیابان مجاهدین اسلام کنونی) و میدان ژاله (میدان شهدا کنونی)، منجر به کشته شدن ۸۷ نفر از تظاهرکنندگان شد. هر چند فرماندار نظامی وقت تهران هرگز تایید نکرد که دستور آتش توسط نیروهای نظامی ارتش شاهنشاهی ایران داده شد ولی مخالفان آن را به حکومت شاه نسبت دادند.
-
محمّد مصدّق (۲۶ خرداد ۱۲۶۱ – ۱۴ اسفند ۱۳۴۵) مشهور به دکتر مصدق و ملقب به مصدقالسلطنه، سیاستمدار و حقوقدان ایرانی بود که از ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۲ بهعنوان سیاُمین نخستوزیر ایران خدمت کرد. او پیش از این نمایندهٔ چهار دوره مجلس شورای ملی بود. او نخستین ایرانی دارندهٔ مدرک دکترای رشته حقوق است که این مدرک را در سال ۱۲۹۳ از دانشگاه نوشاتل سوئیس دریافت نمود.
-
افغانستان () با نام رسمی امارت اسلامی افغانستان (به پشتو: د افغانستان اسلامی امارت)، کشور محصور در خشکی در بین آسیای میانه و آسیای جنوبی است. این کشور حدفاصل آسیای شرقی و آسیای غربی میباشد. همسایگان افغانستان، ایران در غرب، پاکستان در جنوب و شرق، تاجیکستان و ازبکستان و ترکمنستان در شمال و چین در شمال شرقی هستند.
-
مریم رجوی (با نام تولد مریم قَجَر عَضُدانلو؛ زادهٔ ۱۳ آذر ۱۳۳۲) سیاستمدار ایرانی و رئیسجمهور منتخب شورای ملی مقاومت ایران است. وی به همراه همسرش، مسعود رجوی، رهبری سازمان مجاهدین خلق ایران را به عهده دارند. شورای ملی مقاومت ایران که بازوی سیاسی سازمان مجاهدین خلق و گروههای متحد با آن سازمان است، رجوی را به عنوان «رئیسجمهور منتخب مقاومت ایران برای دوران انتقال» انتخاب کردهاست.
-
علی جوانمردی (زادهٔ ۲۰ آبان ۱۳۵۴) خبرنگار و مجری تلویزیونی و کنشگر سیاسی ایرانی است. او در بخش فارسی صدای آمریکا فعالیت کرده و وی بیشترین فعالیت خبرنگاری خود را در اربیل گذراند و با مسعود بارزانی، فؤاد معصوم رئیسجمهور عراق و عبدالباسط الصیدا، رئیس شورای ملی سوریه مصاحبه داشته است. علی جوانمردی برنامههایی را در طول هفته در اینستاگرام و فیسبوک و یوتیوب به صورت زنده پخش میکند.
-
مسعود رجوی (زادهٔ ۲۷ مرداد ۱۳۲۷)، از اعضای مرکزیت سازمان مجاهدین خلق در دهه آخر حکومت پهلوی و رهبر سازمان و مسئول شورای ملی مقاومت ایران است. وی دانشآموخته حقوق سیاسی از دانشگاه تهران است. در سال ۱۳۴۶ به عضویت سازمان مجاهدین خلق ایران درآمد و در شهریور ۱۳۵۰ توسط ساواک در تهران دستگیر شد و همزمان با اوجگیری انقلاب در ۳۰ دی ۱۳۵۷ به همراه آخرین گروه از زندانیان سیاسی از زندان آزاد شد.
-
جنگ ایران و اسرائیل یا جنگ ۱۲ روزه، درگیری مسلحانهای بود که با انجام مجموعهای از حملات غافلگیرکننده از سوی اسرائیل به ایران در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد. نیروهای اسرائیلی برخی از فرماندهان ارشد نظامی، دانشمندان هستهای و سیاستمداران ایران را ترور کردند و به سامانههای پدافند هوایی و برخی تأسیسات هستهای و نظامی ایران آسیب رساندند یا آنها را تخریب کردند. ایران در پاسخ موشکهایی را به سوی پایگاههای نظامی و شهرهای اسرائیل شلیک کرد.
-
دودمان پهلوی آخرین دودمان پادشاهی ایران بود که پس از برچیدهشدن دودمان قاجار، از سال ۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷ خورشیدی (۱۹۲۵ تا ۱۹۷۹ میلادی) بر ایران فرمانروایی کرد. این دوره با تغییرات گسترده در ساختار سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور همراه بود و نقش مهمی در روند مدرنسازی ایران داشت. بنیانگذار این دودمان، رضاشاه، اصلاحاتی را در زمینههای اداری، نظامی و آموزشی آغاز کرد.
-
netstat مخفف network statistics یک ابزار خط فرمان است که اتصالات شبکه را (هم به داخل و هم به خارج)، جداول هدایت کردن بستهها و تعدادی از آمار رابطههای شبکهای را نشان میدهد. این دستور در یونیکس و سیستمعاملهای شبه یونیکس و سیستمعاملهایی با پایهٔ ویندوز انتی وجود دارد. این ابزار برای پیدا کردن مشکلات در شبکه و برآوردگر حجم اطلاعات رد و بدل شده در شبکه به عنوان یک اندازهگیر عملکرد استفاده میشود.
-
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شاخهای از نیروهای مسلح ایران است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ بهدستور سید روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی، در ۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ تأسیس شد. در حالی که ارتش ایران از مرزهای ایران دفاع و نظم داخلی را حفظ میکند، بنابر قانون اساسی ایران، سپاه پاسداران برای پاسداری از نظام سیاسی جمهوری اسلامی کشور در نظر گرفته شده است. سپاه پاسداران نقش خود را در حفاظت از حکومت اسلامی و همچنین جلوگیری از مداخله و کودتای خارجی توسط ارتش یا «جنبشهای انحرافی» قرار میدهد.
-
یِرواند آبراهامیان (ارمنی: Երուանդ Աբրահամեան؛ زادۀ ۱۳۱۹) تاریخنگار ایرانی-امریکایی و ایرانی ارمنیتبار است. او آثاری دربارهٔ تاریخ معاصر ایران نگاشته که کتاب ایران بین دو انقلاب یکی از آنها است. در دهه ۱۹۷۰ میلادی، آبراهامیان از فعالان و اعضای کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی بود که با حکومت محمدرضاشاه پهلوی مخالف بودند.
-
اِکساِفسیئی (به انگلیسی: Xfce) یک میزکار آزاد و متن باز برای سیستمعامل های لینوکس و شبه یونیکس است. هدف اکسافسیئی این است که سبک، سریع و ساده باشد و در عین حال ویژگیها و قابلیتهای شخصیسازی بالایی داشته باشد. این میزکار از بستههای نرمافزاری مستقلی تشکیل شدهاست که با همدیگر یک میزکار با تمام امکانات را به وجود میآورند.
-
ایلان ریوْ ماسک (به انگلیسی: Elon Reeve Musk؛ زادهٔ ۲۸ ژوئن ۱۹۷۱) تاجر و کارآفرینی است که بابت هدایت شرکتهای تسلا، اسپیساکس و اکس شناخته شده است. ماسک از سال ۲۰۲۱ یکی از ثروتمندترین افراد جهان بهشمار میرود؛ فوربز تا دسامبر ۲۰۲۵، دارایی خالص او را ۷۵۴ میلیارد دلار آمریکا برآورد کرد. ماسک در خانوادهای ثروتمند در پرتوریا به دنیا آمد.
-
احمدرضا رادان (زادهٔ ۱۳۴۲) سرتیپ پاسدار فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است که از دیماه ۱۴۰۱ به عنوان هفتمین فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران فعالیت میکند. رادان فعالیت نظامی را از سال ۱۳۶۱ به صورت نیروی داوطلب در بسیج آغاز کرد. سپس به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درآمد و در طول جنگ ایران و عراق از اعضای این سازمان بود.
-
میل جنسی به کودکان، بچهبازی، پِدوفیلی (به فرانسوی: pédophilie) یا کودککامی یک ناهنجاری روانی است و عبارت است از تمایل جنسی عودکننده یا تحریک جنسی نسبت به کودکان زیر ۱۳ سال. هرچند تعریف شروع از بلوغ ممکن است متفاوت باشد. در مورد بچهدوستی نوجوانان، کودک باید حداقل پنج سال کوچکتر از نوجوان بچهدوست باشد.
-
بامداد خمار (مجموعه نمایش خانگی)
بامداد خمار مجموعهٔ نمایش خانگی ایرانی به کارگردانی نرگس آبیار و تهیهکنندگی محمدحسین قاسمی است. این مجموعه بر اساس رمان بامداد خمار اثر فتانه حاجسیدجوادی ساخته شده است و نویسندگی آن را حسین کیانی بر عهده داشته است. بامداد خمار داستان زندگی دختری به نام محبوبه را روایت میکند که درگیر عشقی ممنوعه و چالشهای خانوادگی میشود.
-
لشکر فاطمیون یک نیروی شبه نظامی وابسته به سپاه قدس و متشکل از شیعیان افغانستان است، این لشکر متشکل از «داوطلبان» افغانستانی است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آنها را برای اعزام به سوریه و جنگیدن در کنار ارتش سوریه علیه گروه های تروریستی چون داعش، جبهه النصره ، جیش الاسلام و... بسیج کرده است. این گروه در ۲۲ اردیبهشت سال ۱۳۹۲ شمسی با ۲۲ نفر در منطقه زینبیه سوریه حاضر شد و اعلام موجودیت کرده و امروز با نام تیپ فاطمیون با نام عربی (لواء فاطمیون) شناخته میشود.
-
کودتای ۲۸ مرداد، کودتایی بود که در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ با طرح مشترک آمریکا (تحت نام پروژه تی.پی. آژاکس (به انگلیسی: TP-AJAX Project) یا عملیات آژاکس) و بریتانیا (تحت نام عملیات چکمه) و به رهبری ارتش شاهنشاهی ایران برای تحکیم حکمرانی محمدرضا پهلوی اجرا شد و محمد مصدق نخستوزیر ایران که بهطور دموکراتیک انتخاب شده بود از طریق اقدام نظامی کودتاچیان برکنار گردید. این کودتا در آمریکا تحت نام پروژه تی.پی.
-
معصومه علینژاد (زادهٔ ۲۰ شهریور ۱۳۵۵) که با نام مسیح علینژاد شناخته میشود، خبرنگار، روزنامهنگار، نویسنده، مجری تلویزیونی و فعّال حقوق زنان ایرانی-آمریکایی است. او بنیانگذار و طراح جنبشهای آزادیهای یواشکی و چهارشنبههای سفید با هدف آزادی حجاب و رفع حجاب اجباری در ایران است. علینژاد هماکنون از مجریان صدای آمریکا است.
-
فرجلیسی (به انگلیسی: cunnilingus) یا به زبان عامیانه کُسلیسی نوعی آمیزش جنسی دهانی است که توسط شخصی بر روی فرج (کُس) یا واژن شخص دیگری انجام میشود که با هدف تحریک و برانگیختگی جنسی از طریق ناحیهٔ فرج و کلیتوریس زنان با استفاده از زبان و دهان است. کلیتوریس حساسترین قسمت دستگاه تناسلی زنان در انسان است و تحریک آن ممکن است منجر به تحریک جنسی یا ارگاسم در زنان شود. کُسلیسی میتواند برای تحریک جنسی باشد و ممکن است توسط یک شریک جنسی بهعنوان عشقبازی برای تحریک برانگیختگی جنسی قبل از سایر فعالیتهای جنسی (مانند آمیزش واژینال یا مقعدی)، یا بهعنوان یک عمل وابسته فیزیکی انجام شود.
-
قطعی سراسری اینترنت در ایران (خرداد ۱۴۰۴)
در هفتهٔ اول جنگ ایران و اسرائیل، دولت ایران دسترسی به اینترنت را در سراسر کشور قطع کرد که منجر به کاهش ۹۷ درصدی استفاده از اینترنت در ایران شد. این اقدام باعث قطع ارتباط ایرانیان با جهان خارج شد. طبق گزارش تککرانچ، شدت این محدودیتها افزایش یافته است.
-
زن در بالا (انگلیسی: Woman-on-top) یا زن روی مرد یا دختر گاوچران (انگلیسی: cowgirl) یا راندن یا سواری یکی از انواع روشهای آمیزش جنسی است. در این روش مرد به پشت دراز میکشد و زن روی آلت مردی شریک جنسیاش که در حالت نعوظ قرار دارد، مینشیند. این شیوه بهویژه محبوب زنان است چون تحریک کافی کلیتوریس را به دنبال دارد و زن نیز تسلط بیشتری روی حرکات دارد.
-
عباس امیرانتظام (۲۷ مرداد ۱۳۱۱ – ۲۱ تیر ۱۳۹۷) سیاستمدار ایرانی بود که از ۱۳۵۷ تا ۱۳۵۸ بهعنوان معاون نخستوزیر و نیز سخنگوی دولت مهدی بازرگان فعالیت کرد. او عضو شورای رهبری جبهه ملی ایران بود. امیرانتظام نخستین و قدیمیترین زندانی سیاسی پس از انقلاب ۱۳۵۷ بهشمار میرفت که از آذر ۱۳۵۸ تا ۱۳۷۵ در حبس به سر برد.
-
دوشکا (به روسی: Дегтярёва Шпагина Крупнокалиберный (ДШК)، آوایش: دِگتیاریووا اشپاگینا کروپنوکالیبِرنیی، بهمعنی «کالیبر-بزرگ دگتیارف-اشپاگین»)، گونهای مسلسل سنگین ساخت شوروی با کالیبر ۱۲٫۷x۱۰۸ میلیمتری است که تولید آن در سال ۱۹۳۸ آغاز شد. در سال ۱۹۳۸ قبل از جنگ جهانی دوم جهت رفع نیاز ارتش روسیه یک تیربار سنگین ضدهوایی بنام تیربار دوشکا 38 (DShK38) طراحی و ساخته شد که با فشنگهای ۱۰۸×۱۲/۷ میلیمتری بهصورت نواری تغذیه میشد و قسمت خوراک دهنده آن شکل توپی رولور عمل کرده و لوله آن قابل تعویض نبود. دارای یک سهپایه با چرخ حمل و قابل تغییر جهت تیراندازی علیه هدفهای زمینی بود.
-
ویدئوی سکس یا سکس تیپ (انگلیسی: sex tape) افراد مشهور معمولاً یک ویدئو ضبط شدهٔ پورن آماتور است که در آن یک یا چند شخص مشهور حضور دارند و بهطور خواسته یا ناخواسته، در دسترس عموم قرار گرفته است. چنین ویدئوهایی معمولاً بدون رضایت افراد منتشر میشوند و میتوانند به حرفه و زندگی اشخاص معروف لطمه بزنند. در سال ۱۹۸۸، یک ویدئو سکس از راب لو، باعث ضربه روحی سنگینی به او و حرفهاش شد.
-
انقلاب ۱۳۵۷ یا انقلاب ۱۹۷۹، که بهعنوان انقلاب اسلامی یا انقلاب ایران نیز شناخته میشود، مجموعه رخدادهایی بود که به فروپاشی دودمان پهلوی در سال ۱۳۵۷ منجر شد. این انقلاب نظام شاهنشاهی پهلوی تحت سلطهٔ محمدرضاشاه را سرنگون و زمینهٔ روی کار آمدن نظام جمهوری اسلامی ایران به رهبری مرجع تقلید شیعه، روحالله خمینی را فراهم کرد. پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، محمدرضاشاه به تثبیت قدرت خود پرداخت و طرحهایی موسوم به انقلاب سفید را به اجرا گذاشت.
-
قطعهٔ سرود ایرانِ جوان یا وطنم که نخستین سرود ملی ایران نامیده شده، قطعهای موسیقی بدون کلام با نام سلام شاه بوده است که توسط آلفرد لومر فرانسوی (موسیقیدان نظامی اعزامی به ایران در دورهٔ قاجار؛ ۱۲۵۲ ه.خ) ساخته شده است. ناصرالدین شاه قاجار پیش از نخستین سفرش به اروپا در سال ۱۸۷۳ م (برابر ۱۲۵۲ ه.خ و ۱۲۹۰ ه.ق) دستور ساخت مارشی را به آلفرد لومر استاد فرانسوی موسیقی دارالفنون میدهد که در دیدارهای رسمی شاه در کنار سرودهای ملی دیگر کشورها نواخته شود. این مارش بیکلام، «سلام شاه» نامیده شد و در مراسمهای رسمی به جای سرود ملی ایران به کار رفت و به همین دلیل اروپاییان از آن به عنوان سرود ملی ایران یاد کردهاند.
-
آلت مردانه یا پِنیس یا کیر، عضوی از اندام جنسی بیرونی مردانه است که فاقد استخوان و دربرگیرنده بافتهای اسفنجی و رگهای خونی است. بافت نعوظی آن از سه سیلندر دو عدد جسم غاری (به انگلیسی: Corpus cavernosum) و یک عدد جسم اسفنجی (به انگلیسی: Corpus Spongiosum)، تشکیل شده است. در زیر اندام جنسی، کیسهٔ بیضه، قرار دارد.
-
سرود ملی جمهوری اسلامی ایران، سرودی است که در مراسم رسمی، یادبودها، مسابقات ورزشی و دیگر مناسبتهای رسمی ایران اجرا یا پخش میشود. سرود ملی ایران در دورههای مختلف قاجاریه، پهلوی و جمهوری اسلامی، دچار دگرگونیهای مختلف شده است. اکنون در جمهوری اسلامی، سرود جمهوری اسلامی پخش میشود که دارای دو بخش دکلمه و موسیقی است.
-
منصوره خجسته باقرزاده (زادهٔ ۱۳۲۶) همسر سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، است. او در خانوادهای بازاری و مذهبی در مشهد بزرگ شده و بنا به تأکید خامنهای، فعالیت سیاسی رسمی نداشته است اما معمولاً به دیدار خانوادههای کشتهشدگان و معلولین جنگ ایران و عراق میرود. او و خامنهای صاحب شش فرزند شدند و هیچ تصویری از او در رسانهها بهطور رسمی منتشر نشده است.
-
کشتهشدگان انقلاب ۱۳۵۷ افرادی هستند که در جریان انقلاب ۱۳۵۷ در ایران یا اتفاقات پس از آن، جان خود را از دست دادهاند. نقض حقوق بشر توسط حکومت شاه و برخی از رخدادها مانند تلفات آتشسوزی سینما رکس آبادان و کشتار مردم در تظاهرات ۱۷ شهریور توسط ارتش به گردن نیروهای شاه افتاد و در سقوط پهلوی نقش داشت. ناظران در مورد تعداد جان باختگان اختلاف نظر دارند.
-
حشدِ شعبی یا بسیج مردمی عراق، به بخشی از نیروهای مسلح عراق گفته میشود که از سال ۲۰۱۴ با هدف مبارزه علیه داعش سازماندهی شدند. این نیرو از حدود ۴۰ گروه مختلف تشکیل شده که عمدتاً گروههای مسلح شیعه هستند اما برخی گروههای سنی مذهب و مسیحی و ایزدی نیز در آن حضور دارند. بسیاری از گروههای شیعه عضو آن قبلاً بهطور مستقل در عراق و به خصوص علیه نیروهای ائتلاف فعالیت داشتهاند.
-
هولوکاست (از یونانی ὁλόκαυστον، «همهسوزی») یا شوآ (به عبری: השואה، «فاجعه») به کشتار دستهجمعی و نسلکشی نزدیک به شش میلیون یهودی اروپایی بر پایهٔ نژاد، مذهب و ملیت در طی جنگ جهانی دوم بهدست آلمان نازی از ۱۹۴۱ تا پایان ۱۹۴۵ در اردوگاههای مرگ آلمان نازی، اطلاق میشود. کشتارها به شکل سازمانیافته شامل شلیک دستهجمعی در پوگرومها؛ سیاست پاکسازی از راه کار اجباری در اردوگاههای کار اجباری آلمان نازی؛ همچنین وانتها و اتاقهای گاز در اردوگاههای پاکسازی آلمانی از جمله آشویتس، بلزک، خلمنو، مایدانک، تربلینکا، و سوبیبور میشدند. حدود دو سوم جمعیت یهودی اروپا در این رویداد کشته شدند.
-
ایران اینترنشنال (به انگلیسی: Iran International)، یک شبکهٔ تلویزیون ماهوارهای، کانال رادیویی و وبسایت خبری فارسیزبان مستقر در لندن است که بر پخش اخبار و برنامههای سیاسی و اجتماعی مربوط به ایران تمرکز دارد. این شبکه در دو شهر واشینگتن دیسی و لندن، استودیو دارد و هر کدام از برنامههای خود را در یکی از این استودیوها پخش میکند. پخش برنامههای ایران اینترنشنال از ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ همزمان با دوازدهمین انتخابات ریاستجمهوری ایران آغاز شد.
-
عبدالله مهتدی (زادهٔ ۱۳۲۸ بوکان) فعال سیاسی کُرد ایرانی و یکی از بنیانگذاران حزب کومله انقلابی زحمتکشان کردستان ایران است. او قبل از انقلاب ۱۳۵۷ نیز به دلیل نوع فعالیتهای سیاسی در زندان بهسر میبرد. عبدالله مهتدی از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۲ دبیرکل کومله و از ۱۳۶۲ تا ۱۳۷۲ دبیرکل حزب کمونیست ایران بوده است.
-
اِنگِلیسی (به انگلیسی: English، تلفظ: ) یک زبان طبیعی از خانوادهٔ زبانهای هندواروپایی از شاخهٔ زبانهای ژرمنی غربی با خط لاتین است که برای نخستین بار در انگلستان در عهد آنگلوساکسونها تکلم شد و انگلیسی باستان شکل گرفت. بعدها پس از تهاجم سزار و نورمنها، با ورود هزاران واژه از زبان لاتین و زبان فرانسه، انگلیسی میانه شکل گرفت و مکاتب ادبی در ادبیات انگلیسی، انگلیسی نو نخستین را شکل داد. امپراتوری بریتانیا، با مستعمرهسازی در تمام قارهها و تشکیل بزرگترین امپراتوری جهان، سپس ابرقدرت شدن ایالات متحدهٔ آمریکا و سادگی دستور زبان انگلیسی و وامواژههای بسیار، موجب شد تا که سرانجام انگلیسی نو، یک زبان میانجی جهانی و پرگویشترین زبان جهان شود.
-
محمّد صادق صادقی گیوی (۱ مرداد ۱۳۰۵ – ۵ آذر ۱۳۸۲) معروف به صادق خلخالی، سیاستمدار و روحانی شیعه و نخستین حاکم شرع دادگاه انقلاب پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ در ایران بود. او در دورههای اول، دوم و سوم مجلس شورای اسلامی بهعنوان نمایندهٔ قم و در دورهٔ نخست مجلس خبرگان رهبری بهعنوان نمایندهٔ از استان تهران حضور داشت. او پس از مرگ سید روحالله خمینی از صحنه سیاسی کنار گذاشته و در انتخاباتها نیز رد صلاحیت شد.
-
شاپور بختیار (۴ تیر ۱۲۹۳ – ۱۵ مرداد ۱۳۷۰) سیاستمدار ایرانی بود که از ۱۵ دی تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ بهعنوان نخستوزیر ایران فعالیت کرد. او دبیرکل سابق حزب ایران، عضو سابق جبهه ملی ایران و بنیانگذار نهضت مقاومت ملی ایران بود. بختیار از منتقدان محمدرضاشاه بود و پس از سقوط دولت محمد مصدق، به همراه مهدی بازرگان و سید رضا زنجانی، نهضت مقاومت ملی را تشکیل داد.
-
کافه بازار یک فروشگاه نرمافزار اندروید ایرانی است که در ژانویه ۲۰۱۱، حسام میرآرمندهی و شماری از دانشجویان دانشگاه شریف آن را طراحی کردند. در کافه بازار بیش از ۱۳۰ هزار نرمافزار کاربردی اندرویدی ایرانی ساختهشده توسط ۲۱ هزار توسعهدهنده، به بیشتر از ۵۰ میلیون کاربر ارائه میشود. در اسفند سال ۱۳۹۳، این برنامه ۱۷ میلیون نصب فعال داشته و ۱۴ میلیون اکانت کاربری فعال داشته است.
-
دِرَفشِ کاویانی پرچم اسطورهای و تاریخیِ ایران از پادشاهی پیشدادی، پادشاهی کیانی تا پایان شاهنشاهی ساسانی بود که بنا به روایت فردوسی در شاهنامه، این درفش با خیزش کاوهٔ آهنگر دربرابر ضحاک و آغاز پادشاهی فریدون پدید آمد. از درفش کاویانی نوارهایی به رنگهای سرخ، زرد، کبود و بنفش آویزان بود و در میانهٔ آن نیز شکل یک ستاره (اختر) قرار داشت و به همین دلیل است که در منابع با نام اختر کاویانی نیز شناخته میشود. این پرچم پس از قیام کاوه علیه ضحاک به وجود آمد، هنگامی که کاوه پیشبند چرمی آهنگریاش را بر نیزهای چوبی استوار کرد و مردم را گرد خود جمع کرد تا دربرابر ضحاک بشورند.
