Os artigos máis visitados da Wikipedia en galego, actualizados diariamente. Saber máis...
Rocío Pérez Armenteros, nada en Alcalá la Real (provincia de Xaén) o 13 de xullo de 1989 é unha cantante, compositora e actriz andaluza, máis coñecida polo seu nome artístico Roko compuxo cancións de estilo soul principalmente en castelán, aínda que tamén noutros idiomas. Maqueta temas para outros artistas e traballa con Antonio Ferrara que é colaborador de Carlos Jean. O seu disco de cabeceira é Un día en el mundo, de Vetusta Morla.
O materialismo é unha doutrina metafísica consistente en afirmar que só existe a materia ou que esta é a realidade básica da que depende todo o que existe. Por materia enténdese calquera substancia que ocupa un espazo e que pode verse e tocarse. En consecuencia, o materialismo nega a existencia de substancias absolutamente independentes da materia, como poden ser as almas, espíritos, deuses etc.
A choiva ácida ou chuvia ácida caracterízase por un pH inferior a 4,5 por conter ácidos, orixinados polo xofre proveniente das impurezas da queima dos combustíbeis fósiles e polo nitróxeno do aire, que se combinan co osíxeno para formar dióxido de xofre e dióxido de nitróxeno, os cales difunden pola atmosfera e reaccionan coa auga para formar ácido sulfúrico e ácido nítrico, que son solúbeis en auga. Tamén se forma algo de ácido clorhídrico. As choivas normais teñen un pH de aproximadamente 5,6, que é levemente ácido.
Santa Cecilia de Trasancos, Ferrol
Santa Cecilia de Trasancos é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Ferrol. Segundo o IGE en 2018 tiña 725 habitantes (376 mulleres e 349 homes) distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 771 habitantes.
O aparato reprodutor masculino está formado polos órganos xenitais situados na pelve masculina. No aparato reprodutor fórmanse os gametos masculinos e outras secrecións que forman parte do seme, que o aparato reprodutor masculino depositará no feminino para que se produza a fecundación, e produce algunhas hormonas (principalmente testosterona). Está constituído polos testículos coas súas cubertas, o epidídimo e os condutos que conectan coa uretra, diversas glándulas (próstata, vesículas seminais, glándulas bulbouretrais), e os órganos xenitais externos, que son o pene e o escroto.
O ron é unha bebida alcohólica que se obtén a partir da cana de azucre por fermentación, destilación e envellecemento, xeralmente en barricas de carballo. Esta bebida menciónase por primeira vez en documentos de orixe nazarí (antigo reino de Granada), pero con maior consistencia, pola súa fama entre os mariñeiros, en documentos provenientes de Barbados en 1650. Chamábaselle "kill-devil" ('mata-diaño') ou "rumbullion" (unha palabra de Devonshire, Inglaterra, que significa 'un gran tumulto').
O Aaiún ou O Aiún (en castelán: El Aaiún, en francés: Laâyoune, en árabe: العيون [Al-Ayun]) é unha cidade do Sáhara Occidental, considerada a súa capital pola autoproclamada República Árabe Saharauí Democrática, pero na práctica atópase ocupada e administrada por Marrocos, como a maior parte do Sáhara Occidental. Está situada no interior do territorio, a 28 km da costa norte, xunto ao leito seco do río Saguia el Hamra, na rexión homónima. A cidade contaba no ano 2014 cunha poboación dunhas 217.732 persoas, sendo a maior de todo o Sáhara Occidental.
Publius Aelius Traianus Hadrianus, en galego Publio Elio Hadriano, nado en Itálica o 24 de xaneiro de 76 e finado en Baia o 10 de xullo de 138, foi un emperador romano da dinastía dos emperadores Antoninos entre os anos 117 e 138. Naceu nunha familia italo-hispana romana que se instalou en España desde a cidade italiana de Atri en Picenum. O seu pai era de rango senatorial e era curmán primeiro do emperador Traxano.
Charles Albert Gobat, nado o 21 de maio de 1843 e finado o 16 de marzo de 1914, foi un avogado, administrador educativo e político suízo, que recibiu, xunto co Élie Ducommun, o Premio Nobel da Paz de 1902, pola súa lideranza na Oficina Internacional pola Paz, a máis antiga federación pola paz do mundo.
O acoirazado é un buque de guerra blindado e de grandes dimensións. Aínda que dende a antigüidade xa se empregara bindaxe para os navíos de guerra e os viquingos no século XI chegaran a empregar pranchas metálicas, o primeiro verdadeiro acoirazado foi La Gloire, da mariña francesa, construído en 1859 e deseñado por Dupuy de Lome. O combate entre o Merrimac e o Monitor, 9 de marzo de 1862, na guerra civil estadounidense demostrou a importancia da blindaxe e de aí en diante adoptáronno todas as potencias navais.
O darwinismo é o termo co que se describen as ideas de Charles Darwin, especialmente en relación á evolución biolóxica por selección natural. O darwinismo, tal como se entende hoxe, non é sinónimo de evolucionismo, xa que este último é anterior a Charles Darwin: as teorías darwinistas son evolucionistas, pero a súa contribución clave é o concepto de selección natural considerado determinante para explicar a causa da evolución, e que no seu posterior desenvolvemento, con numerosas achegas e correccións, permitirá a formulación da teoría da evolución actual ou síntese evolutiva moderna. Por tanto, estritamente falando, é igualmente equivocado usar o termo «darwinismo» para referirse á actual teoría da evolución, xa que esta non se reduce só ás ideas postuladas por Charles Darwin.
O alfabeto galego, segundo a representación gráfica moderna e oficial, ten 23 letras e 6 dígrafos, ademais dalgunhas letras (ç, j, k, w, e y) usadas en estranxeirismos, abreviaturas e símbolos internacionais. No galego medieval (galego-portugués), como en calquera outro estándar non codificado, existían moitas vacilacións na representación de sons. Por exemplo, para o son (/ɲ/) aparecen nos textos galegos representacións con n, nn, ñ, ni, etc.
En matemáticas, unha superficie é un obxecto topolóxico que, intuitivamente falando, é localmente "parecido" (homeomorfo) ao plano cartesiano R 2 {\displaystyle \mathbb {R} ^{2}} , é dicir para cada punto P na superficie hai unha veciñanza de P na superficie que é homeomorfa a un disco aberto de R 2 {\displaystyle \mathbb {R} ^{2}} e isto dános un sistema local de coordenadas contorna ao momento na superficie. Podemos chamar ao homeomorfismo local que vai da superficie a R 2 {\displaystyle \mathbb {R} ^{2}} como carta e ao inverso (deste homeomorfismo) parametrización. Non sempre é posible parametrizar unha superficie cun único homeomorfismo local.
A Gran Pirámide de Gizeh é a máis vella e a única que sobrevive das sete marabillas do mundo. Os exiptólogos aceptan que a pirámide se construíu nun período de 20 anos, rematando ao redor do 2560 a.n.e.; hai un consenso grande de que a pirámide servía como tumba do faraón exipcio Queops (Khufu) da IV dinastía, polo que ás veces aparece coa denominación de Pirámide de Cheops[Cómpre referencia]. Considérase a Hemiunu como o arquitecto da pirámide.
O conservadorismo é unha filosofía política e social que defende o mantemento das institucións sociais tradicionais no contexto da cultura e da civilización. En filosofía política, denomínase conservadorismo en sentido amplo ao conxunto de doutrinas e movementos políticos que favorecen o uso do poder político ou a forza do Estado para conservar ou restaurar tradicións —crenzas ou costumes— dun pobo ou nación, que poden ser de tipo relixiosas, culturais ou políticas. Nestes casos o termo conservadorismo é entendido como un tradicionalismo en política ou manter intacto unha orde política presente ou como reaccionarismo ou restauración dunha orde política perdida.
Fraga é unha localidade e un concello aragonés, de 12.868 habitantes, situado no extremo sueste da provincia de Huesca, no último treito do Val do río Cinca (a 115 km de Zaragoza e a 25 km de Lleida). O municipio, con 435 km² de área, é un dos máis extensos de España. É cabeza do partido xudicial homónimo e capital da comarca do Baix Cinca.
Os Comités Abertos de Escola e Faculdade (CAF-CAEF) foi unha organización estudantil universitaria galega, que defendía un ensino galego, público, democrático e de calidade. O 10 de maio de 2008 disolveuse para formar cos CAE unha nova organización, Comités. A organización que cumpría o papel dos CAF no ensino medio eran os Comités Abertos de Estudantes (CAE).
James Marshall Hendricks, máis coñecido polo nome artístico de Jimi Hendrix, nado en Seattle (Washington, Estados Unidos) o 27 de novembro de 1942 e finado en Notting Hill (Londres, Reino Unido) o 18 de setembro de 1970, foi un guitarrista, cantante e compositor estadounidense. Malia que a súa carreira profesional só durou catro anos, é frecuentemente considerado por parte da crítica como o mellor guitarrista eléctrico do rock. O Salón da Fama do Rock and Roll descríbeo como «Indiscutiblemente un dos músicos máis grandes da historia do rock».
O Instituto da Lingua Galega (ILG) é un instituto universitario pertencente á Universidade de Santiago de Compostela creado en 1971 para promover o uso e normalización da lingua galega e estudala sincrónica e diacronicamente. Ten a súa sede en Santiago de Compostela, no número 4 da Praza da Universidade, edificio cuxa construción data de 1640.
Vava´u é a illa principal do grupo Vava'u, ao norte de Tonga. Tense transcrito como Vavao, e tamén se denomina ´Uta Vava´u (en inglés Vava´u Mainland) para distinguir a illa do grupo. A illa Vava'u é unha plataforma elevada de coral con cantís na costa norte e cun litoral baixo e irregular ao sur que se abre nunha complexa rede de canles, baías e illas formando un dos portos naturais máis protexidos do Pacífico.
Nauvoo é unha pequena cidade no condado de Hancock, no extremo oeste do estado de Illinois, Estados Unidos. Contaba cunha poboación de 1.071 habitantes, segundo o censo de 2007. Nauvoo atrae a un gran número de visitantes cada ano por razón do seu legado histórico-relixioso, tanto para membros da Igrexa de Xesucristo dos Santos dos Últimos Días e outros grupos derivados do movemento dos Santos dos últimos Días, como tamén polo feito de ter sido unha das notables comunidades utópicas icarianas estadounidenses.
Campionato Nacional de hóckey a patíns
O Campionato Nacional de hóckey a patíns (en portugués: Campeonato Português de Hóquei em Patins Masculino) despútase en Portugal dende a tempada 1938-39. Os seus principais dominadores son o Benfica e o FC Porto. A categoría suprema é coñecida coma Campionato Nacional de 1ª División.
Pac-Man (パックマン, Pakkuman) ou Comecocos é un videoxogo arcade desenvolvido por Namco e licenciado para a distribución nos Estados Unidos por Midway, saíndo á luz por vez primeira o 22 de maio de 1980. Inmensamente popular nos Estados Unidos desde o seu lanzamento orixinal ata a actualidade, Pac-Man é considerado universalmente como un dos clásicos do medio, virtualmente sinónimo de videoxogo, e unha icona da cultura popular dos anos 80. O xogo converteuse nun fenómeno social que vendeu unha manchea de mercadorías e tamén inspirou, entre outras cousas, unha serie de animación de televisión e música.
A onomástica é o ramo da lexicoloxía que estuda os nomes propios. Divídese funtamentalmente en: antroponimia (nomes propios das persoas); toponimia (nomes de lugar); á súa vez abrangue a antrotoponimia, haxiotoponimia, fitotoponimia, zootoponimia, etnotoponimia, hodonimia, hidronimia, talasonimia e oronimia.
Éamon de Valera, de nome completo Edward George de Valera, en irlandés Éamonn de Bhailéara, nado o 14 de outubro de 1882 en Nova York e finado o 29 de agosto de 1975, foi un político irlandés, un auténtico líder nacional desde 1916, tempos de loita pola independencia contra o Reino Unido, ata 1973, cando se retirou da política. Foi líder da oposición republicana ao tratado Angloirlandés durante a guerra civil irlandesa. Matemático, mestre e político, serviu como xefe do goberno irlandés en tres ocasións, como o segundo Presidente do Consello Executivo (nome orixinal para o Primeiro Ministro) e o primeiro Taoiseach (Primeiro Ministro desde 1937).
Este artigo trata sobre a celebración cristiá, para o artigo sobre o mes de nadal vexa decembro. O Nadal (do latín dies natalis 'día do nacemento') é unha festa cristiá que conmemora o nacemento de Xesús de Nazaret. A Igrexa católica latina, as Igrexas protestantes e a maioría das Igrexas ortodoxas celébrana o 25 de decembro.
A catana (en xaponés: 刀) é un longo sabre xaponés (daitō), aínda que a palabra é usada xenericamente para denominar todos os sabres no Xapón. "Katana" é o kunyomi (Lectura xaponesa) do kanji 刀; o oniomi (Lectura chinesa) é "tō" (pronunciado [to:]). Refírese a un tipo particular, un sabre dun único gume, curvada, tradicionalmente utilizada polos samurai.
Henrique VIII Tudor, nado o 28 de xuño de 1491 e finado o 28 de xaneiro de 1547, foi Rei de Inglaterra a partir do 21 de Abril (coroado a 24 de xuño) de 1509, até a súa morte. Foille concedido o título de rei de Irlanda polo Parlamento Irlandés en 1541, tendo obtido anteriormente o título de Lord de Irlanda.
Herman Van Rompuy, nado o 31 de outubro de 1947 en Etterbeek, é un político belga flamengo. Membro do partido Cristiáns Demócratas e Flamengos (CDV), foi primeiro ministro de Bélxica desde o 30 de decembro de 2008 ata o 25 de novembro de 2009, e foi presidente da Cámara dos Representantes de Bélxica do 12 de xullo de 2007 ó 30 de decembro de 2008. Presidiu do Consello Europeo entre 2009 e 2014.
O post-grunge é un subxénero do rock alternativo que emerxeu a principios dos anos 90 como un derivado da música grunge, utilizando os sons e a estética deste pero cun estilo máis comercial. Isto fixo que bandas do xénero como Foo Fighters, Creed ou Matchbox Twenty estivesen entre as bandas de rock máis exitosas de finais dos anos 90 e principios dos 2000.
Ferdinand Maximilian Joseph von Habsburg-Lothringen, nado o 6 de xullo de 1832 en Viena e finado o 19 de xuño de 1867 en Santiago de Querétaro, foi arquiduque de Austria e príncipe de Hungría e Bohemia, mais renunciou aos seus títulos para converterse no emperador Maximiliano I de México, quen encabezou o Segundo Imperio Mexicano, entre 1863 e 1867.
O epicentro dun terremoto é o punto á superficie da Terra situado na vertical do foco ou hipocentro. A zona arredor do epicentro é normalmente a máis afectada por un abalo sísmico. Esta observación non sempre é verdadeira, principalmente cando este punto se localiza no mar ou en zonas deshabitadas e o sismo non provoca estragos.
A dedución ou razoamento dedutivo foi descrito por primeira vez por filósofos da Antiga Grecia, en especial Aristóteles. Opostamente ao razoamento indutivo no cal se formulan leis a partir de feitos observados, o razoamento dedutivo infire eses mesmos feitos baseándose na lei xeral. En lóxica, a dedución é unha modalidade de razoamento no cal a verdade das premisas non converte en verdadeira a conclusión, senón que a conclusión dun razoamento dedutivo só é probable.
Renfe Alvia é un servizo ferroviario para transporte de viaxeiros de longa distancia e velocidade alta do operador público español Renfe. Caracterízase por ser de rodadura desprazable, o que permite percorrer vías de largo ibérico ou internacional pasando polos cambiadores de largo entre unhas e outras de forma rápida. Supoñen un adianto respecto ao servizo Altaria con Talgo de rodadura desprazable ao ser todo o conxunto de rodadura desprazable incluída a locomotora.
Un ditongo é un fenómeno fonolóxico que ten lugar cando dúas vogais contiguas forman parte dunha mesma sílaba. En galego hai dous tipos de ditongos, aqueles que están formados por dúas vogais fracas ("i" e "u") e os que están formados por unha vogal forte e unha fraca, sen importar a orde. O ditongo é o fenómeno contrario ao hiato.
Solaris é un sistema operativo da empresa Sun Microsystems baseado inicialmente no sistema UNIX BSD da Universidade de Berkeley, da cal un dos fundadores da compañía foi programador nos seus tempos universitarios. Máis adiante incorporou funcionalidades do System V, converténdose practicamente nun sistema operativo baseado totalmente en System V. Quizais sexa un dos UNIX comerciais máis usados, principalmente no contorno Internet.
O Tratado de Saint-Germain-en-Laye foi asinado nesa localidade francesa o 10 de setembro de 1919 entre as potencias aliadas e asociadas e Austria para pór fin á Primeira guerra mundial. Neste tratado establecíase o desmembramento da antiga monarquía dos Habsburgo, o Imperio Austrohúngaro, que foi substituído pola República de Austria como «estado sucesor» quedando limitada a algunhas áreas nas que soamente se falaba alemán e que foi excluída das negociacións sendo obrigada a asina-lo tratado. O tratado foi reatificado polo Consello Nacional austríaco ou Parlamento o 17 de outubro.
Helmut Joseph Michael Kohl, nado o 3 de abril de 1930 e finado o 16 de xuño de 2017, foi un político e estadista alemán. Desempeñou o cargo de chanceler de Alemaña entre o 1 de outubro de 1982 e o 27 de outubro de 1998. Ata o 3 de outubro de 1990, data da unión das dúas Alemañas, foi só chanceler da República Federal de Alemaña, e a partir dese momento da Alemaña unida.
Os ávaros (do grego Άβαροι e chamados polos chineses: joujan ou you-yan) foron un pobo nómade de Eurasia, de posible orixe tungús, orixinarios de Asia occidental, que emigrou cara a Europa central e oriental no século VI e , probablemente, son coñecidos polas súas invasións e destrucións durante as guerras ávaro-bizantinas de 568 a 626. Dominaron a chaira panónica ata principios do século IX e se emprega a denominación de ávaros de Panonia (pola área na que, finalmente, se asentaron) para distinguirlos dos ávaros do Cáucaso, un pobo diferente co que os ávaros panónicos, seguramente, non tiveron relación.
A corrente oceánica ou mariña é un movemento de traslación, continuado e permanente dunha masa de auga determinada. Correntes oceánicas en oceanografía son deslocamentos de augas oceánicas, ordenadas ou non, producidas pola inercia da rotación do planeta Terra. Os seus movementos non son ben definidos por haber continentes e illas ao longo do seu percorrido, polo tanto, corren en diversas direccións.
Coñécense como clorofluorocarbonos (CFCs) a todo un grupo de compostos orgánicos sintéticos derivados do metano ou do etano, nos que os átomos de hidróxeno foron substituídos, parcial ou totalmente, por átomos de flúor, cloro ou bromo. Este grupo inclúe os seguintes: CFC-11, CFC-12, CFC-113, CFC-114, CFC-115 e moitas formas de freón. Son incoloros, inodoros, inocuos e estables cando se emiten.
As Provincias Unidas ou a República dos Sete Países Baixos Unidos foi un estado que con frecuencia adoita ser chamado erroneamente Holanda, formado polas sete provincias do norte da rexión histórica dos Países Baixos (Frisia, Groninga, Güeldres, Holanda, Overijssel, Utrecht e Zelandia), agrupadas dende a Unión de Utrecht (1579), ata a ocupación francesa de 1795.
O sasafrán ou azafrán é unha especia en po de cor amarelada ou avermellada, que se extrae dos estigmas de flores dunha variedade de Crocus sativus (flor do sasafrán), unha planta da familia das Iridáceas, utilizado desde a antigüidade como especia, principalmente na culinaria mediterránea. A variedade de Crocus sativus que se usa para extraer o sasafrán é orixinaria da rexión do mar Mediterráneo e consumido na culinaria da rexión, normalmente en risotos, caldos e masas. Na España, é esencial na paella.
Star Wars Episode I: The Phantom Menace
Star Wars Episode I: The Phantom Menace, (en galego: Star Wars Episodio I: A Ameaza pantasma) é un filme de ópera espacial de 1999, escrito e dirixido polo estadounidense George Lucas. É o cuarto filme da saga A guerra das galaxias e o primeiro en orde cronolóxica interna da saga.
As orquídeas ou orquidáceas (nome científico Orchidaceae) son unha familia de plantas monocotiledóneas que se distinguen pola complexidade das súas flores e polas súas interaccións ecolóxicas cos axentes polinizadores e cos fungos cos que forman micorrizas. A familia comprende aproximadamente 25.000 (algunhas fontes informan de 30.000) especies, e quizais outros 60.000 híbridos e variedades producidas polos horticultores, polo que resulta ser unha das familias con maior riqueza de especies entre as anxiospermas. Poden ser recoñecidas polas súas flores de simetría fortemente bilateral, nas que a peza media do verticilo interno de tépalos -chamada labelo- está profundamente modificada, e o ou os estames están fusionados ó estilo, polo menos na base.
A batalla de Vitoria foi librada o 21 de xuño de 1813, entre as tropas francesas, dirixidas polo mariscal Jean-Baptiste Jourdan, que escoltaban a Xosé Bonaparte na súa fuxida de España e un conglomerado de tropas británicas, españolas e portuguesas o mando de Arthur Wellesley, duque de Wellington. A vitoria aliada sancionou a retirada definitiva das tropas francesas de España (con excepción de Cataluña), forzando a Napoleón a devolver a coroa do país a Fernando VII, mediante o tratado de Valençay finalizando así a guerra da Independencia española. Trala contenda as forzas francesas en retirada deixaron sobre o campo de batalla numerosas pezas de arte e riquezas, esquilmadas dende 1808 ao longo da xeografía Ibérica, cuantioso patrimonio histórico artístico perdeuse a mercede dos saqueadores que aproveitaron a situación despois da batalla.