-
احمد باطِبی (زادهٔ ۴ خرداد ۱۳۵۶ در شیراز) روزنامهنگار، عکاس و فعال حقوق بشر ایرانی مقیم آمریکا است. او یکی از چهار دانشجویی بود که پس از دستگیری در وقایع هجدهٔ تیر ۱۳۷۸ از سوی دادگاه انقلاب به اعدام محکوم شد. چاپ عکس احمد باطبی درحالیکه پیراهن خونین دانشجوی دیگری را در دست داشت روی جلد مجلهٔ اکونومیست، تصویر او را به نماد مبارزات دانشجویی در ایران بدل کرد.
-
رضا پهلوی (زادهٔ ۹ آبان ۱۳۳۹) که با عنوان شاهزاده رضا پهلوی نیز خطاب میشود، فرزند ارشد آخرین شاه ایران، محمدرضا پهلوی و همسرش شهبانوی ایران، فرح پهلوی است که از ۴ آبان ۱۳۴۶ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، واپسین ولیعهد سلطنت مشروطه ایران بود و با عنوان رسمی والاحضرت همایون ولایتعهد خطاب میشد. او هماکنون برجستهترین رهبر مخالفان نظام جمهوری اسلامی است و برای رهبری دورهٔ گذار ایران به همراهی فعالان اپوزیسیون پس از فروپاشی جمهوری اسلامی با پروژههای ققنوس و شکوفایی ایران اعلام آمادگی کرده است. او به نوعی مهم ترین فرد و رهبر اعتراضات ۱۴۰۴ به شمار می رود.
-
سیّد علی حسینی خامنه (زادهٔ ۲۹ فروردین ۱۳۱۸) معروف به سید علی خامنهای، روحانی و سیاستمدار ایرانی است که از سال ۱۳۶۸ دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران است. او در فاصلهٔ سالهای ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸ سومین رئیسجمهور ایران بود. خامنهای در جایگاه رهبری، طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، عالیترین مقام کشور و فرمانده کل نیروهای مسلح محسوب میشود.
-
محمّدرضا پهلوی (۴ آبان ۱۲۹۸ – ۵ مرداد ۱۳۵۹) از شهریور ۱۳۲۰ تا بهمن ۱۳۵۷ شاه ایران بود. او پس از پدرش رضاشاه، دومین و آخرین کسی بود که در دودمان پهلوی به پادشاهی رسید و با رخدادن انقلابِ ۱۳۵۷، از ایران رفت و نظام شاهنشاهی پایان یافت. محمّدرضا ششساله بود که پدرش پادشاه شد و او به ولیعهدیِ ایران رسید.
-
آمیزش جنسی (به انگلیسی: Sexual intercourse) یا سکس (به انگلیسی: Sex) به اعمالی جنسی گفته میشود که در آن افراد برای لذت جنسی، تولید مثل یا هر دو با هم، همبستر میشوند. در صورت موفقیت آمیزش جنسی از طریق واژن، که با جنس مخالف انجام داده شود، سلولهای اسپرم جنس مذکر، وارد بدن جنس مؤنث میشود و تخمک جنس مؤنث را باردار میسازد که این کار باعث تشکیل اندامگان جدیدی میشود. در برخی از مهرهداران، مانند ماهیها، تخمها در خارج از بدن ماهی، پراکنده و به صورت خارجی باردار میشوند.
-
احمدرضا رادان (زادهٔ ۱۳۴۲) سرتیپ پاسدار فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است که از دیماه ۱۴۰۱ به عنوان هفتمین فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران فعالیت میکند. رادان فعالیت نظامی را از سال ۱۳۶۱ به صورت نیروی داوطلب در بسیج آغاز کرد. سپس به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درآمد و در طول جنگ ایران و عراق از اعضای این سازمان بود.
-
اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران موج گستردهای از تجمعهای اعتراضی و اعتصابها در ایران است که از ۷ دی ۱۴۰۴ در تهران آغاز شد. اعتراضات در پی وخامت شدید شرایط اقتصادی، نرخ ارز، بیثباتی بازار، کاهش شدید ارزش پول ملی از بازار بزرگ تهران و مراکز تجاری اطراف آن آغاز شد و در ادامه به به سایر استانهای ایران گسترش یافت و تبدیل به بزرگترین اعتراضات ضد حکومتی بعد از انتخابات سال ۸۸ شد. در روز ۱۸ دی ۱۴۰۴ اعتراضات به حضور میلیونی مخالفان در شهرها و روستاهای گوناگون در پاسخ به فراخوان رضا پهلوی منجر شد.
-
گلسا (گلدی) قَمَری (زاده ۶ فروردین ۱۳۶۴) سیاستمدار کانادایی ایرانیتبار است که در انتخابات عمومی ۲۰۱۸ به عنوان نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ کارلتون در مجلس قانونگذاری انتاریو انتخاب شد. او عضو پیشین حزب محافظهکار پیشروی انتاریو است که در ژوئن ۲۰۲۴ به دلیل دیدار با تامی رابینسون، کنشگر بریتانیایی منتقد اسلام، از فراکسیون حزب محافظهکار پیشروی انتاریو اخراج شد. قمری، نخستین زن ایرانیتبار در پارلمان استان انتاریو کانادا است که به اسلام هراسی متهم و با تصمیم داگ فورد، نخستوزیر استان انتاریو، از حزب محافظهکار اخراج شد.
-
یِرواند آبراهامیان (ارمنی: Երուանդ Աբրահամեան؛ زادۀ ۱۳۱۹) تاریخنگار ایرانی-امریکایی و ایرانی ارمنیتبار است. او آثاری دربارهٔ تاریخ معاصر ایران نگاشته که کتاب ایران بین دو انقلاب یکی از آنها است. در دهه ۱۹۷۰ میلادی، آبراهامیان از فعالان و اعضای کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی بود که با حکومت محمدرضاشاه پهلوی مخالف بودند.
-
کشتهشدگان اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران افرادی هستند که در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران کشته شدند. تا ۲۳ دی ۱۴۰۴، برآوردها از مجموع شمار معترضان کشتهشده بین ۲٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ نفر متغیر است که این رویدادها را به یکی از بزرگترین کشتارها در تاریخ معاصر ایران تبدیل میکند. بر اساس گزارش سازمان فعالان حقوق بشر در ایران (HRAI)، حدود ۱۳۵ نفر از نیروهای امنیتی نیز تاکنون کشته شدهاند.
-
سید محمد مرندی (متولد ۱۲ مرداد ۱۳۴۵) شهروند و تحلیلگر سیاسی اهل ایران و مشاور رسانهای تیم مذاکرهکننده هستهای جمهوری اسلامی ایران است. سید محمد مرندی متولد ریچموند، ویرجینیا، آمریکا است، تابعیت این کشور را نیز داشته و تا ۱۳ سالگی در این کشور زندگی کرده است. او دیپلم خود را از دبیرستان علوی شهر تهران دریافت کرد.
-
کاظم غریبآبادی (زاده ۱۳۵۳) دیپلمات و سیاستمدار ایرانی است که از شهریور ۱۴۰۳ بهعنوان معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه فعالیت میکند. وی همچنین از مهر ۱۴۰۰ تا بهمن ۱۴۰۳ بهعنوان معاون امور بینالملل رئیس قوه قضائیه و دبیر ستاد حقوق بشر فعالیت کرده است. وی نماینده دائم ایران در دفتر سازمان ملل متحد در وین و نماینده ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی بود و پیش از این به عنوان سفیر ایران در هلند و نماینده دائم نزد سازمان منع سلاحهای شیمیایی و سازمانهای حقوقی بینالمللی مستقر در لاهه فعالیت میکرد.
-
رضاشاه (۲۴ اسفند ۱۲۵۶ – ۴ مرداد ۱۳۲۳) نظامی و سیاستمدار ایرانی، و نخستین پادشاه ایران از دودمان پهلوی از سال ۱۳۰۴ تا ۱۳۲۰ بود. او پیشتر از سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۴، وزیر جنگ و از سال ۱۳۰۲ تا ۱۳۰۴، نخستوزیر ایران بود. رضاشاه که تلاش ناکامی برای جمهوریخواهی کرد، با پایان دورهٔ قاجار در سال ۱۳۰۴ به پادشاهی رسید و با اشغال ایران توسط متفقین در سال ۱۳۲۰ استعفا داد و پادشاهی را به ولیعهدش محمدرضا پهلوی واگذار کرد.
-
لیندسی گراهام (به انگلیسی: Lindsey Graham) (زادهٔ ۹ ژوئیه ۱۹۵۵) سناتور ایالت کارولینای جنوبی در سنای ایالات متحده آمریکا است که برای نخستینبار در ۳ ژانویه ۲۰۰۳ بهعضویت این مجلس درآمد. گراهام از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۸ در نیروهای هوایی آمریکا مشغول به کار بود و به درجهٔ کلنل رسید. او پیش از انتخاب به عنوان نمایندهٔ مجلس نمایندگان کارولینای جنوبی به عنوان وکیل بهطور خصوصی کار میکرد.
-
گرینلند یا گروئنلند (به گرینلندی: Kalaallit Nunaat) (به دانمارکی: Grønland) ناحیهای خودمختاردر اقیانوس منجمد شمالی است که بخشی از قلمروی پادشاهی دانمارک است. گرینلند در آمریکای شمالی واقع شده ومحل زندگی حدود ۵۶ هزار نفر(براساس سر شماری سال ۲۰۱۶)است. همچنین این کشور بهعنوان کمتراکمترین منطقه جهان از لحاظ جمعیتی شناخته میشود.
-
آمیزش جنسی در انسان، سکس یا خفتوخیز معمولاً به عملی گفته میشود که یا برای لذتجویی یا تولید مثل انجام شود که به ورود اندام تناسلی مرد در اندام تناسلی زن گفته میشود. افراد معمولاً قبل از انجام آمیزش جنسی با نوازش و بوسیدن قسمتهای تحریکپذیر جنس مخالف، خودشان را برای آمیزش جنسی آماده میکنند. در صورت موفقیت انجام برانگیختگی جنسی، کامجویی این عمل را انزال و ارگاسم گویند و در صورت موفقیت در عمل تولیدمثل، سلولهای اسپرم جنس مذکر وارد بدن جنس مؤنث شده و تخمک زن بارور میشود.
-
جنک اویغور (انگلیسی: Cenk Uygur; ترکی: [ˈdʒɛɲc ˈujɡur]; زادهٔ ۲۱ مارس ۱۹۷۰) فعال سیاسی، بیزنسمن، ستوننویس و صاحبنظر سیاسی ترک-آمریکایی است. اویغور مجری اصلی و از مؤسسین ترکان جوان از برنامههای نظرپردازی اجتماعی و سیاسی لیبرال/ترقیخواه آمریکایی است. او پیش از شروع کار به عنوان نظرپرداز سیاسی، به اختصار به عنوان وکیل دستیار در واشینگتن دی سی و نیویورک کار کرد.
-
شورای امنیت ملل متحد (به انگلیسی: United Nations Security Council)، از ارکان سازمان ملل متحد است که وظیفهٔ پاسداری از امنیت و صلح جهانی را به عهده دارد. بر اساس منشور ملل متحد، حیطهٔ قدرت شورای امنیت شامل اعزام نیروهای پاسدار صلح، تصویب تحریمهای بینالمللی و اعطای اجازه استفاده از نیروی نظامی علیه کشورهای متخاصم است. تصمیمهای این شورا به صورت قطعنامههای شورای امنیت اعلام میشود.
-
فرح پهلوی (پیش از ازدواج: فرح دیبا؛ زادهٔ ۲۲ مهر ۱۳۱۷) که تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ با عنوان رسمی عُلیاحضرت شهبانو خطاب میشد، همسر محمدرضاشاه پهلوی است که از ۲۹ آذر ۱۳۳۸ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ آخرین شهبانوی ایران بود. او در دوران شهبانو بودن خود، بانی آثار و امکانات متعددی برای ایران شد و با اقداماتش کشور از نظر فرهنگی و اجتماعی ارتقای قابل توجهی پیدا کرد. فرح پهلوی پیش از ازدواج، در ایران تحصیل کرد و برای ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ معماری به فرانسه رفت و در کنار تحصیل، به زبانهای انگلیسی و فرانسوی، تسلط پیدا کرد.
-
یاسْمین پهلوی (پیش از ازدواج اعتماد امینی؛ زادهٔ ۴ مرداد ۱۳۴۷) به عنوان همسرِ رضا پهلوی، عضوی از دودمان پهلوی است. یاسمین پهلوی تحصیلات ابتدایی را در مدرسه کامیونیتی آغاز کرد و با گسترش اعتراضات و وقوع انقلاب ۱۳۵۷ به همراه خانوادهاش، ایران را ترک کرد. خانواده یاسمین پهلوی در سان فرانسیسکو ایالت کالیفرنیا اقامت کردند و یاسمین تحصیلات خود را در دبیرستان نوتردام ادامه داد.
-
کافه بازار یک فروشگاه نرمافزار اندروید ایرانی است که در ژانویه ۲۰۱۱، حسام میرآرمندهی و شماری از دانشجویان دانشگاه شریف آن را طراحی کردند. در کافه بازار بیش از ۱۳۰ هزار نرمافزار کاربردی اندرویدی ایرانی ساختهشده توسط ۲۱ هزار توسعهدهنده، به بیشتر از ۵۰ میلیون کاربر ارائه میشود. در اسفند سال ۱۳۹۳، این برنامه ۱۷ میلیون نصب فعال داشته و ۱۴ میلیون اکانت کاربری فعال داشته است.
-
شهناز پهلوی (زادهٔ ۵ آبان ۱۳۱۹) که تا پیش از انقلابِ ۱۳۵۷ با عنوانِ سلطنتیِ «والاحضرت شاهدخت شهناز پهلوی» خطاب میشد، نخستین فرزندِ محمدرضا پهلوی و همسرِ اولِ او فوزیه، شاهدختِ مصری است. پدربزرگِ پدریِ وی رضاشاه، بنیانگذارِ شاهنشاهیِ پهلوی، مادربزرگِ پدریِ وی تاجالملوک آیرملو ملکهٔ ایران، پدربزرگِ مادریِ او ملک فؤاد یکم پادشاه مصر و مادربزرگِ مادریِ او نازلی صبری ملکه مصر بود. داییِ وی نیز ملک فاروق، پادشاهِ ماقبلِ آخرِ مصر بود.
-
علیرضا پهلوی (زاده ۸ اردیبهشت ۱۳۴۵ – ۱۴ دی ۱۳۸۹) که تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ با عنوان سلطنتی «والاحضرت شاهپور علیرضا پهلوی» از او نام برده میشد فرزند سوم محمدرضا پهلوی و فرح دیبا بود. پدر و مادرش نامش را به یاد عموی درگذشتهاش علیرضا گذاشتند. بنا بر قانون اساسی مشروطه علیرضا پهلوی نفر دوم در خط جانشینی سلطنت دودمان پهلوی پس از برادر بزرگترش رضا پهلوی بود اما وی فعالیت سیاسی نداشت.
-
سکس شاپ (به انگلیسی: Sex shop) فروشگاههایی هستند که وسایل جنسی همچون اسباببازی جنسی، لباسهای محرک جنسی، لباسهای زیر و وسائل رابطه جنسی امن همچون کاندوم و همچنین فیلم و مجلات پورن میفروشند. برخی از سکس شاپها ممکن است دارای اتاقهایی برای نمایش فیلم پورن و نمایش استریپ باشند. در بسیاری از موارد سکس شاپها تحت لوای قانون قرار گرفتهاند و به عنوان مثال اجازهٔ ورود به افراد زیر ۱۸ سال و در برخی مناطق زیر ۲۱ سال را نمیدهند.
-
ایران با نام رسمیِ جمهوری اسلامی ایران، کشوری در غرب آسیا است. این کشور از غرب با ترکیه و عراق، از شمال غربی با ارمنستان و جمهوری آذربایجان، از شمال با دریای خزر، از شمال شرق با ترکمنستان، از شرق با افغانستان، از جنوب شرق با پاکستان و دریای عمان و از جنوب با خلیج فارس هممرز است. ایران با ۱٫۶۴ میلیون کیلومتر مربع گستره، هفدهمین کشور پهناور جهان، و با جمعیت ۹۲٬۱ میلیون نفر، هفدهمین کشور پرجمعیت جهان است.
-
یواساس آبراهام لینکلن (سیویان-۷۲)
ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن (به انگلیسی: USS Abraham Lincoln)، یک ناو هواپیمابر کلاس نیمیتز متعلق به نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا است که از سال ۱۹۸۹ میلادی در حال خدمت است.
-
دونالد جان ترامپ (به انگلیسی: Donald John Trump؛ زادهٔ ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶) سیاستمدار، بازرگان و شخصیت رسانهای آمریکایی است که از سال ۲۰۲۵ بهعنوان چهلوهفتمین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا فعالیت میکند. او عضو حزب جمهوریخواه است و پیشتر از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ چهلوپنجمین رئیسجمهور ایالات متحده بود. ترامپ در شهر نیویورک و در خانوادهای ثروتمند متولد شد و در سال ۱۹۶۸ با مدرک کارشناسی در رشتهٔ اقتصاد از دانشگاه پنسیلوانیا فارغالتحصیل شد.
-
دوشکا (به روسی: Дегтярёва Шпагина Крупнокалиберный (ДШК)، آوایش: دِگتیاریووا اشپاگینا کروپنوکالیبِرنیی، بهمعنی «کالیبر-بزرگ دگتیارف-اشپاگین»)، گونهای مسلسل سنگین ساخت شوروی با کالیبر ۱۲٫۷x۱۰۸ میلیمتری است که تولید آن در سال ۱۹۳۸ آغاز شد. در سال ۱۹۳۸ قبل از جنگ جهانی دوم جهت رفع نیاز ارتش روسیه یک تیربار سنگین ضدهوایی بنام تیربار دوشکا 38 (DShK38) طراحی و ساخته شد که با فشنگهای ۱۰۸×۱۲/۷ میلیمتری بهصورت نواری تغذیه میشد و قسمت خوراک دهنده آن شکل توپی رولور عمل کرده و لوله آن قابل تعویض نبود. دارای یک سهپایه با چرخ حمل و قابل تغییر جهت تیراندازی علیه هدفهای زمینی بود.
-
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شاخهای از نیروهای مسلح ایران است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ بهدستور سید روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی، در ۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ تأسیس شد. در حالی که ارتش ایران از مرزهای ایران دفاع و نظم داخلی را حفظ میکند، بنابر قانون اساسی ایران، سپاه پاسداران برای پاسداری از نظام سیاسی جمهوری اسلامی کشور در نظر گرفته شده است. سپاه پاسداران نقش خود را در حفاظت از حکومت اسلامی و همچنین جلوگیری از مداخله و کودتای خارجی توسط ارتش یا «جنبشهای انحرافی» قرار میدهد.
-
موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن الحسین الهاشمي القرشي ((به عربی: مُوْسَى الكَاظِمُ بْنُ جَعْفَرٍ بْنُ مُحَمَّدٍ بْنُ عَلِيٍّ الهَاشِمِيُّ القُرَشِيُّ) زاده ۷ صفر ۱۲۸ ه.ق (سپتامبر یا ۸ نوامبر ۷۴۵ م) و درگذشته ۲۵ رجب ۱۸۳ ه.ق / ۱ سپتامبر ۷۹۹ م) هفتمین امام معصوم شیعیان پس از پدرش جعفر صادق و پیش از پسرش علی بن موسی الرضا است. مادر او حُمَیْدة نام داشت است. او ملقّب به کاظِم و بابُالْحَوائِج است و در ایران اغلب موسی کاظم یا بهطور ساده کاظم خوانده میشود.
-
معصومه علینژاد (زادهٔ ۲۰ شهریور ۱۳۵۵) که با نام مسیح علینژاد شناخته میشود، خبرنگار، روزنامهنگار، نویسنده، مجری تلویزیونی و فعّال حقوق زنان ایرانی-آمریکایی است. او بنیانگذار و طراح جنبشهای آزادیهای یواشکی و چهارشنبههای سفید با هدف آزادی حجاب و رفع حجاب اجباری در ایران است. علینژاد هماکنون از مجریان صدای آمریکا است.
-
جنگ ایران و عراق یا جنگ هشتساله، همچنین در ایران شناختهشده با نام جنگ تحمیلی، جنگی بود که در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ (۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰) با تهاجم عراق به ایران در سال ۱۳۵۹ آغاز و به یک جنگ تمام عیار تبدیل شد که حدود هشت سال به طول انجامید و به هر دو کشور خسارتهای شدیدی وارد شد. ازنظر مقامات عراقی، شروع جنگ در ۱۳ شهریور ۱۳۵۹ (۴ سپتامبر ۱۹۸۰) و حملات توپخانه سنگین ایران به شهرهای خانقین و مندلی بود. این جنگ تا پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط ایران در ۲۷ تیرماه ۱۳۶۷ بطول انجامید و بهطور عملی در ۲۹ مرداد ۱۳۶۷ آتشبس برقرار شد.
-
سید روحالله خمینی (زادهشده به نام سید روحالله مصطفوی؛ ۱ مهر ۱۲۸۱ – ۱۳ خرداد ۱۳۶۸) روحانی و سیاستمدار ایرانی بود که از سال ۱۳۵۸ تا زمان مرگ در سال ۱۳۶۸ بهعنوان نخستین رهبر جمهوری اسلامی ایران فعالیت کرد. او همچنین بهعنوان یکی از مراجع تقلید شیعیان دوازدهامامی شناخته میشد. خمینی انقلاب ۱۳۵۷ را رهبری کرد که به پایان نظام شاهنشاهی ایران انجامید و سپس نظام جمهوری اسلامی ایران را از طریق همهپرسی پایهگذاری کرد.
-
قطعی سراسری اینترنت در ایران (خرداد ۱۴۰۴)
در هفتهٔ اول جنگ ایران و اسرائیل، دولت ایران دسترسی به اینترنت را در سراسر کشور قطع کرد که منجر به کاهش ۹۷ درصدی استفاده از اینترنت در ایران شد. این اقدام باعث قطع ارتباط ایرانیان با جهان خارج شد. طبق گزارش تککرانچ، شدت این محدودیتها افزایش یافته است.
-
سید عباس عراقچی (زادهٔ ۱۴ آذر ۱۳۴۱) دیپلمات و سیاستمدار ایرانی است که از سال ۱۴۰۳ بهعنوان وزیر امور خارجه ایران فعالیت میکند. وی دانشآموختهٔ کارشناسی روابط بینالملل از دانشکده روابط بینالملل وزارت امور خارجه، کارشناسی ارشد علوم سیاسی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی و همچنین دکترای اندیشههای سیاسی از دانشگاه کنت است. عراقچی از اعضای سپاه پاسداران در جنگ ایران و عراق بود و فعالیت شغلی خود را از سال ۱۳۶۷ در وزارت امور خارجه ایران آغاز کرد.
-
جنگ ایران و اسرائیل یا جنگ ۱۲ روزه، درگیری مسلحانهای بود که با انجام مجموعهای از حملات غافلگیرکننده از سوی اسرائیل به ایران در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد. نیروهای اسرائیلی برخی از فرماندهان ارشد نظامی، دانشمندان هستهای و سیاستمداران ایران را ترور کردند و به سامانههای پدافند هوایی و برخی تأسیسات هستهای و نظامی ایران آسیب رساندند یا آنها را تخریب کردند. ایران در پاسخ موشکهایی را به سوی پایگاههای نظامی و شهرهای اسرائیل شلیک کرد.
-
افغانستان () با نام رسمی امارت اسلامی افغانستان (به پشتو: د افغانستان اسلامی امارت)، کشور محصور در خشکی در بین آسیای میانه و آسیای جنوبی است. این کشور حدفاصل آسیای شرقی و آسیای غربی میباشد. همسایگان افغانستان، ایران در غرب، پاکستان در جنوب و شرق، تاجیکستان و ازبکستان و ترکمنستان در شمال و چین در شمال شرقی هستند.
-
رویداد ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ شناخته شده با نام «جمعهٔ سیاه» که در برخی منابع از آن با عنوان «کشتار ۱۷ شهریور» نیز یاد میشود، رویدادی در جریان اعتراضاتی بود که در نهایت به وقوع انقلاب ۱۳۵۷ انجامید. در ۱۷ شهریور ۱۳۵۷، تظاهرات مخالفان و انقلابیون در محلات جنوبی تهران، خیابان ژاله پیشین (خیابان مجاهدین اسلام کنونی) و میدان ژاله (میدان شهدا کنونی)، منجر به کشته شدن ۸۷ نفر از تظاهرکنندگان شد. هر چند فرماندار نظامی وقت تهران هرگز تایید نکرد که دستور آتش توسط نیروهای نظامی ارتش شاهنشاهی ایران داده شد ولی مخالفان آن را به حکومت شاه نسبت دادند.
-
سید علیرضا مرندی (زادهٔ ۱۲ آذر ۱۳۱۸) پزشک اطفال و سیاستمدار ایرانی است که در دولت دوم موسوی و دولت دوم هاشمی رفسنجانی بهعنوان وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی فعالیت میکرد. حادثه مشکوک ورود اچآیوی به ایران توسط مریو در دوره صدارت او اتفاق افتاد. او استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و رئیس فرهنگستان علوم پزشکی و رئیس تیم پزشکی سید علی خامنهای است.
-
روشهای آمیزش جنسی که معمولاً از آنها با عنوان پوزیشنهای سکس (به انگلیسی: sex positions) نیز یاد میشود، به حالتهایی از بدن گفته میشود که افراد برای انجام آمیزش جنسی یا دیگر فعالیتهای جنسی در پیش میگیرند. اعمال جنسی معمولاً بر اساس حالت بدن افرادی که در آن مشارکت دارند توصیف میشوند. اگرچه آمیزش جنسی اغلب شامل دخول بدن یک نفر در بدن نفر دیگر است، اما وضعیتهای جنسی میتوانند شامل فعالیتهای جنسی غیردخولی نیز باشند.
-
محمّد مصدّق (۲۶ خرداد ۱۲۶۱ – ۱۴ اسفند ۱۳۴۵) مشهور به دکتر مصدق و ملقب به مصدقالسلطنه، سیاستمدار و حقوقدان ایرانی بود که از ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۲ بهعنوان سیاُمین نخستوزیر ایران خدمت کرد. او پیش از این نمایندهٔ چهار دوره مجلس شورای ملی بود. او نخستین ایرانی دارندهٔ مدرک دکترای رشته حقوق است که این مدرک را در سال ۱۲۹۳ از دانشگاه نوشاتل سوئیس دریافت نمود.
-
ابوالقاسم جراره (زاده ۱۳۶۰) سیاستمدار ایرانی و نماینده دوره دوازدهم مجلس شورای اسلامی از حوزه انتخابیه تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس است. وی پیشتر نماینده دوره نهم مجلس شورای اسلامی از حوزه انتخابیه بندرعباس، قشم، ابوموسی، حاجیآباد و خمیر در استان هرمزگان و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی بودهاست.
-
عباس امیرانتظام (۲۷ مرداد ۱۳۱۱ – ۲۱ تیر ۱۳۹۷) سیاستمدار ایرانی بود که از ۱۳۵۷ تا ۱۳۵۸ بهعنوان معاون نخستوزیر و نیز سخنگوی دولت مهدی بازرگان فعالیت کرد. او عضو شورای رهبری جبهه ملی ایران بود. امیرانتظام نخستین و قدیمیترین زندانی سیاسی پس از انقلاب ۱۳۵۷ بهشمار میرفت که از آذر ۱۳۵۸ تا ۱۳۷۵ در حبس به سر برد.
-
پرچم ایران پرچمی سهرنگ است که سه نوار هماندازهٔ افقی سبز و سفید و سرخ دارد. نشان جمهوری اسلامی ایران به رنگ سرخ در میانهٔ نوار سفید قرار دارد؛ همچنین ۲۲ «الله اکبر» به رنگ سفید و به نشانهٔ پیروزی انقلاب در روز ۲۲ بهمن در حاشیهٔ پایین رنگ سبز و حاشیهٔ بالای رنگ سرخ جای گرفتهاند. نشان جمهوری اسلامی بیانگر واژهٔ «الله» و شعار اسلامی «لا اله الا الله» است.
-
اِنگِلیسی (به انگلیسی: English، تلفظ: ) یک زبان طبیعی از خانوادهٔ زبانهای هندواروپایی از شاخهٔ زبانهای ژرمنی غربی با خط لاتین است که برای نخستین بار در انگلستان در عهد آنگلوساکسونها تکلم شد و انگلیسی باستان شکل گرفت. بعدها پس از تهاجم سزار و نورمنها، با ورود هزاران واژه از زبان لاتین و زبان فرانسه، انگلیسی میانه شکل گرفت و مکاتب ادبی در ادبیات انگلیسی، انگلیسی نو نخستین را شکل داد. امپراتوری بریتانیا، با مستعمرهسازی در تمام قارهها و تشکیل بزرگترین امپراتوری جهان، سپس ابرقدرت شدن ایالات متحدهٔ آمریکا و سادگی دستور زبان انگلیسی و وامواژههای بسیار، موجب شد تا که سرانجام انگلیسی نو، یک زبان میانجی جهانی و پرگویشترین زبان جهان شود.
-
مریم رجوی (با نام تولد مریم قَجَر عَضُدانلو؛ زادهٔ ۱۳ آذر ۱۳۳۲) سیاستمدار ایرانی و رئیسجمهور منتخب شورای ملی مقاومت ایران است. وی به همراه همسرش، مسعود رجوی، رهبری سازمان مجاهدین خلق ایران را به عهده دارند. شورای ملی مقاومت ایران که بازوی سیاسی سازمان مجاهدین خلق و گروههای متحد با آن سازمان است، رجوی را به عنوان «رئیسجمهور منتخب مقاومت ایران برای دوران انتقال» انتخاب کردهاست.
-
محمّد صادق صادقی گیوی (۱ مرداد ۱۳۰۵ – ۵ آذر ۱۳۸۲) معروف به صادق خلخالی، سیاستمدار و روحانی شیعه و نخستین حاکم شرع دادگاه انقلاب پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ در ایران بود. او در دورههای اول، دوم و سوم مجلس شورای اسلامی بهعنوان نمایندهٔ قم و در دورهٔ نخست مجلس خبرگان رهبری بهعنوان نمایندهٔ از استان تهران حضور داشت. او پس از مرگ سید روحالله خمینی از صحنه سیاسی کنار گذاشته و در انتخاباتها نیز رد صلاحیت شد.
-
ساواک با نام کامل سازمان اطلاعات و امنیت کشور، از اسفند سال ۱۳۳۵ تا بهمن ۱۳۵۷ سازمان اصلی امنیت داخلی و اطلاعات خارجی ایران بود که در طی دورانی از جنگ سرد، به مدت ۲۲ سال نبض امنیت داخلی و اطلاعات خارجی ایران را در دست داشت. ماموریت ساواک مقابله با مخالفان و سرکوب عناصر ضد نظام سلطنتی و فعالیتهای جاسوسی و نفوذی خارجی بود. از میان ۱۰ ادارهٔ کل ساواک، بهطور مشخص ادارهٔ کل سوم ساواک، قدرت و اختیارات بسیاری در توقیف و بازجویی افراد داشت.
-
معمر قذافی (حدود ۱۹۴۲ – ۲۰ اکتبر ۲۰۱۱) انقلابی، سیاستمدار و نظریهپرداز سیاسی اهل لیبی بود که از سال ۱۹۶۹ تا زمان مرگش در ۲۰۱۱ بر لیبی حکومت کرد. وی در سپتامبر ۱۹۶۹ میلادی با کودتایی آرام حکومت محمّد ادریس سنوسی، پادشاه وقت لیبی را سرنگون ساخت. او پس از کودتا، سیستم حکومتی لیبی را بر اساس ترکیبی از سوسیالیسم و اسلام طراحی کرده و تا سال ۱۹۷۷ رئیس کشور لیبی بود.
-
.xxx یک دامنه سطح بالای حمایت شده (sTLD) که به عنوان یک گزینه داوطلبانه برای سایتهای پورنوگرافی در اینترنت در نظر گرفته شدهاست. سازمان حمایتکننده یک بنیاد بینالمللی است به منظورپاسخگویی آنلاین (IFFOR). همچنین یک دامنهٔ اینترنتی عام است که در سیستم دامنهای اینترنت نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
-
نوتام (به انگلیسی: NOTAM؛ مخفف Notice to Airmission یا اخطار به خلبان) نوعی هشدار است که توسط مقامات هوایی به خلبانان داده میشود. این هشدار در مورد وجود خطرات بالقوه در طول مسیر پرواز یا در مورد مکانی است که میتواند بر ایمنی پرواز تأثیر بگذارد. نوتامها، اخطاریههای طبقهبندی نشده یا مشاورهای هستند و از طریق ساختار مخابراتی از راه دور ابلاغ میشوند.
-
فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا
فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا یا بهاختصار سنتکام (به انگلیسی: United States Central Command - CENTCOM) یکی از یازده فرماندهی یکپارچه رزمی وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا است. این سازمان در سال ۱۹۸۳ با برعهده گرفتن مسئولیتهای قبلی گروه ضربت مشترک استقرار سریع تأسیس شد و حوزه مسئولیت آن شامل خاورمیانه (مصر در آفریقا)، آسیای مرکزی و بخشهایی از جنوب آسیا است. این فرماندهی، حضور اصلی آمریکاییها در بسیاری از عملیاتهای نظامی، از جمله عملیات طوفان صحرا در جنگ خلیج فارس در ۱۹۹۱، جنگ در افغانستان و نیز جنگ عراق از ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ بوده است.
-
مسعود رجوی (زادهٔ ۲۷ مرداد ۱۳۲۷)، از اعضای مرکزیت سازمان مجاهدین خلق در دهه آخر حکومت پهلوی و رهبر سازمان و مسئول شورای ملی مقاومت ایران است. وی دانشآموخته حقوق سیاسی از دانشگاه تهران است. در سال ۱۳۴۶ به عضویت سازمان مجاهدین خلق ایران درآمد و در شهریور ۱۳۵۰ توسط ساواک در تهران دستگیر شد و همزمان با اوجگیری انقلاب در ۳۰ دی ۱۳۵۷ به همراه آخرین گروه از زندانیان سیاسی از زندان آزاد شد.
-
واژَن (به فرانسوی: vagin), مَهبَل، زِهراه، زهدانراه یا نیامه، در پستانداران، بخش انعطافپذیر و عضلانی مجرای دستگاه تناسلی زنانه است که مدخلی به بخش بیرونی دستگاه تناسلی (فَرْج یا کُس) دارد. واژَن در انسان، از دهلیز تا دهانهٔ رحم گسترش مییابد. دهانهٔ بیرونی واژَن معمولاً تا حدی توسط یک لایه نازک از غشای مخاطی به نام پرده بکارت پوشیده شده است.
-
امیرسعید ایروانی (زاده ۲۶ شهریور ۱۳۴۰) دیپلمات ایرانی است که بهعنوان سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد فعالیت میکند. او یکسال پس از شروع کار دولت سیزدهم به این سمت منصوب شد. وی پیشتر کاردار سفارت جمهوری اسلامی ایران در عراق بود و در فاصله سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۱ به عنوان معاون سیاست خارجه و امنیت بینالملل علی شمخانی در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی فعالیت میکرد.
-
میل جنسی به کودکان، بچهبازی، پِدوفیلی (به فرانسوی: pédophilie) یا کودککامی یک ناهنجاری روانی است و عبارت است از تمایل جنسی عودکننده یا تحریک جنسی نسبت به کودکان زیر ۱۳ سال. هرچند تعریف شروع از بلوغ ممکن است متفاوت باشد. در مورد بچهدوستی نوجوانان، کودک باید حداقل پنج سال کوچکتر از نوجوان بچهدوست باشد.
-
علی جوانمردی (زادهٔ ۲۰ آبان ۱۳۵۴) خبرنگار و مجری تلویزیونی و کنشگر سیاسی ایرانی است. او در بخش فارسی صدای آمریکا فعالیت کرده و وی بیشترین فعالیت خبرنگاری خود را در اربیل گذراند و با مسعود بارزانی، فؤاد معصوم رئیسجمهور عراق و عبدالباسط الصیدا، رئیس شورای ملی سوریه مصاحبه داشته است. علی جوانمردی برنامههایی را در طول هفته در اینستاگرام و فیسبوک و یوتیوب به صورت زنده پخش میکند.
-
روابط جنسی نوجوانان در ایالات متحده آمریکا
روابط جنسی نوجوانان در آمریکا ارتباط بین روابط جنسی نوجوانان آمریکایی و جایگاه آن در جامعه آمریکا میباشد که شامل رفتارها و احساسات نوجوانان آمریکایی و واکنش دولت، مربیان و گروههای مرتبط به نوجوانان در این رابطه است. بنابر آمار مرکز کنترل و پیشگیری بیماریها در آمریکا در سال ۲۰۰۷، ۴۱٪ دانش آموزان آمریکایی روابط جنسی رایج و فعالی داشتند و ۳۹٪ آنها حداقل یک بار روابط جنسی داشتند. این مقدار نسبت به دهه ۱۹۹۰، ۵۰٪ افزایش یافتهاست.
-
انقلاب ۱۳۵۷ یا انقلاب ۱۹۷۹، که بهعنوان انقلاب اسلامی یا انقلاب ایران نیز شناخته میشود، مجموعه رخدادهایی بود که به فروپاشی دودمان پهلوی در سال ۱۳۵۷ منجر شد. این انقلاب نظام شاهنشاهی پهلوی تحت سلطهٔ محمدرضاشاه را سرنگون و زمینهٔ روی کار آمدن نظام جمهوری اسلامی ایران به رهبری مرجع تقلید شیعه، روحالله خمینی را فراهم کرد. پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، محمدرضاشاه به تثبیت قدرت خود پرداخت و طرحهایی موسوم به انقلاب سفید را به اجرا گذاشت.
-
ایالات متحدهٔ آمریکا (به انگلیسی: United States of America) (سَرنام انگلیسی: USA) یا (سَرنام انگلیسی: U.S.A) که بهصورت خلاصه ایالات متحده یا آمریکا خوانده میشود، یک کشور مستقل است که عمدتاً در آمریکای شمالی واقع شده است. این کشور میان کشورهای کانادا و مکزیک و اقیانوس اطلس و آرام است. آمریکا بهجز سرزمین اصلی؛ با شیوهٔ حکومت جمهوری فدرال متشکل از ۵۰ ایالت، یک حوزهٔ فدرال، ۳۲۶ منطقه اختصاصی سرخپوستی، پنج سرزمین خودمختار و مجموعهای از جزایر پراکنده که مجموعاً دارای مساحتی معادل ۳٫۸ میلیون مایل مربع (۹٫۸ میلیون کیلومتر مربع)؛ سومین کشور پهناور جهان محسوب میشود و با جمعیتی بیش از ۳۴۰ میلیون نفر (آمار سال ۲۰۲۳) سومین کشور پرجمعیت جهان است.
-
کشتهشدگان انقلاب ۱۳۵۷ افرادی هستند که در جریان انقلاب ۱۳۵۷ در ایران یا اتفاقات پس از آن، جان خود را از دست دادهاند. نقض حقوق بشر توسط حکومت شاه و برخی از رخدادها مانند تلفات آتشسوزی سینما رکس آبادان و کشتار مردم در تظاهرات ۱۷ شهریور توسط ارتش به گردن نیروهای شاه افتاد و در سقوط پهلوی نقش داشت. ناظران در مورد تعداد جان باختگان اختلاف نظر دارند.
-
راهاندازی کردن یا بوت کردن (به انگلیسی: Booting)، بارگذاری سیستمعامل در حافظه کامپیوتر است که معمولاً از درایو دیسک سخت و گاهگاهی از روی دیسک نرم انجام میشود. راهاندازی معمولاً روال خودکاری است که با روشن نمودن یا بازنشانی رایانه شروع میگردد. مجموعهای از دستورها که در حافظه فقط خواندنی قرار دارند، شروع به اجرا میکند.
-
کرولاین لیویت (انگلیسی: Karoline Leavitt؛ زادهٔ ۲۴ اوت ۱۹۹۷) دستیار سیاسی آمریکایی است که به عنوان دبیر مطبوعاتی کاخ سفید در دومین دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ از ژانویه ۲۰۲۵ خدمت میکند. او سی و ششمین و جوانترین دبیر مطبوعاتی کاخ سفید از زمان تاسیس منصب است. وی پیشتر به عنوان سخنگوی مطبوعاتی ملی برای کمپین ریاست جمهوری ۲۰۲۴ دونالد ترامپ فعالیت میکرد.
-
محمدحسین زیبایینژاد مشهور به حسین نجات (زاده ۱۳۳۴ شیراز) سرتیپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، که هماکنون بهعنوان جانشین فرمانده قرارگاه ثارالله فعالیت میکند. وی از سال ۱۳۶۰ به سپاه پاسداران پیوست و در طول جنگ ایران و عراق از اعضای این نهاد بود. نجات از ۱۳۶۸ تا ۱۳۶۹ بهعنوان معاون امور مجلس وزیر دفاع فعالیت میکرد، از ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۵ معاون هماهنگکننده سپاه و از ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۶ جانشین رئیس ستاد مشترک سپاه پاسداران بود.
-
حسن روحانی (زادهٔ ۲۱ آبان ۱۳۲۷ با نام حسن فریدون) سیاستمدار و دیپلمات ایرانی است که از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۰ بهعنوان هفتمین رئیسجمهور ایران فعالیت کرد. روحانی استاد پژوهشی مرکز تحقیقات استراتژیک او از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۴ دبیر شورای عالی امنیت ملی و رئیس تیم هستهای و مذاکرهکنندهٔ ارشد ایران با سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و انگلستان دربارهٔ برنامه هستهای ایران، از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۹۲ عضو شورای عالی امنیت ملی به نمایندگی از رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنهای و از سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۹۲ رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام بوده است. روحانی در دوره اول مجلس شورای اسلامی بهعنوان نماینده حوزه انتخابیه سمنان و در دورههای دوم، سوم، چهارم و پنجم مجلس شورای اسلامی بهعنوان نمایندهٔ حوزه انتخابیه تهران، ری و شمیران حضور داشت.
-
دودمان پهلوی آخرین دودمان پادشاهی ایران بود که پس از برچیدهشدن دودمان قاجار، از سال ۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷ خورشیدی (۱۹۲۵ تا ۱۹۷۹ میلادی) بر ایران فرمانروایی کرد. این دوره با تغییرات گسترده در ساختار سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور همراه بود و نقش مهمی در روند مدرنسازی ایران داشت. بنیانگذار این دودمان، رضاشاه، اصلاحاتی را در زمینههای اداری، نظامی و آموزشی آغاز کرد.
-
حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۳۷۸)
وقایع هجده تیر یا حمله به کوی دانشگاه تهران به مجموعه ناآرامیها و درگیریهایی که طی روزهای ۱۸ تا ۲۳ تیر ۱۳۷۸ و به دنبال توقیف روزنامهٔ سلام میان دانشجویان و نیروهای انتظامی و بسیجیهای موسوم به لباس شخصیها شکل گرفت گفته میشود. فعالان حقوق بشر در ایران اعتقاد دارند که هفت نفر در واقعهٔ حمله به کوی دانشگاه کشته شدهاند که تنها هویت عزتالله ابراهیمنژاد و فرشته علیزاده مشخص شده است. شورای متحصنین در بیانیهٔ ۲۶ تیر مرگ تامی حامیفر را نیز تأیید کرد و سعید زینالی نیز از زمان دستگیری توسط مأموران امنیتی ناپدید شده و تا کنون نیز یافته نشده است.
-
اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران یا آبان خونین مجموعهٔ اعتراضات مردمی و ضد حکومتی در سراسر ایران بود که در ۲۴ آبان ۱۳۹۸ و پس از انجام مجدد سهمیهبندی بنزین در ایران و افزایش ۲۰۰ درصدی قیمت بنزین بدون اطلاعرسانی قبلی آغاز شد. این اعتراضات که عمدتاً در محلات کارگری و فقیرنشین شهری متمرکز و در ابتدا مسالمتآمیز بود، در واکنش به افزایش قیمت بنزین آغاز شد ولی سپس نظام جمهوری اسلامی ایران و رهبران روحانی آن را هدف گرفت. بر اساس گزارش نهادهای امنیتی ایران، ۲۹ استان و صدها شهر دستخوش ناآرامیهای پس از افزایش قیمت بنزین بودند.
-
مِه (به فرانسوی: Mai) یا مِی (به انگلیسی: May) پنجمین ماه سال در گاهشماری گریگوری و گاهشماری ژولینی است همچنین سومین ماهی است که ۳۱ روز دارد، افزونبراین، این ماه کوتاهترین اسم را در میان دیگر ماهها دارد. در نیم کره شمالی، مه یکی از ماههای بهار و در نیم کرهٔ جنوبی یکی از ماههای پاییز است؛ بنابراین ماه مه در نیم کرهٔ جنوبی از دیدگاه فصلی متناظر با نوامبر در نیم کرهٔ شمالی است و برعکس.
-
منصوره خجسته باقرزاده (زادهٔ ۱۳۲۶) همسر سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، است. او در خانوادهای بازاری و مذهبی در مشهد بزرگ شده و بنا به تأکید خامنهای، فعالیت سیاسی رسمی نداشته است اما معمولاً به دیدار خانوادههای کشتهشدگان و معلولین جنگ ایران و عراق میرود. او و خامنهای صاحب شش فرزند شدند و هیچ تصویری از او در رسانهها بهطور رسمی منتشر نشده است.
-
شبکهٔ آموزشی دانشآموز با سرواژهٔ شاد نرمافزاری ارتباطی و آموزشی است که در پی دنیاگیری کرونا ویروس در ایران به دلیل عدم امکان حضور دانشآموزان در مدارس ایران توسط تیم برنامهنویسان همراه اول راهاندازی شد. صاحب امتیاز این نرمافزار وزارت آموزش و پرورش ایران است و دانشآموزان، معلمان و مدیران افرادی هستند که از این برنامه استفاده میکنند. شاد یکی از پیام رسان های ایرانی (مانند ایتا و روبیکا) است که مخصوص برگزاری کلاس های مجازی و استفاده دانش آموزان، معلمان و مدیران مدارس و است.
-
کودتای ۲۸ مرداد، کودتایی بود که در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ با طرح مشترک آمریکا (تحت نام پروژه تی.پی. آژاکس (به انگلیسی: TP-AJAX Project) یا عملیات آژاکس) و بریتانیا (تحت نام عملیات چکمه) و به رهبری ارتش شاهنشاهی ایران برای تحکیم حکمرانی محمدرضا پهلوی اجرا شد و محمد مصدق نخستوزیر ایران که بهطور دموکراتیک انتخاب شده بود از طریق اقدام نظامی کودتاچیان برکنار گردید. این کودتا در آمریکا تحت نام پروژه تی.پی.
