بهروزرسانی پربینندهترین مقالات ویکیپدیای فارسی. اطلاعات بیشتر...
رضا پهلوی (زادهٔ ۹ آبان ۱۳۳۹) که با عنوان شاهزاده رضا پهلوی نیز خطاب میشود، فرزند ارشد آخرین شاه ایران، محمدرضا پهلوی و همسرش شهبانوی ایران، فرح پهلوی است که از ۴ آبان ۱۳۴۶ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، واپسین ولیعهد سلطنت مشروطه ایران بود و با عنوان رسمی والاحضرت همایون ولایتعهد خطاب میشد. او هماکنون برجستهترین رهبر مخالفان نظام جمهوری اسلامی است و برای رهبری دورهٔ گذار ایران به همراهی فعالان اپوزیسیون پس از فروپاشی جمهوری اسلامی با پروژههای ققنوس و شکوفایی ایران اعلام آمادگی کرده است. او به نوعی مهم ترین فرد و رهبر اعتراضات ۱۴۰۴ به شمار می رود.
سیّد علی حسینی خامنه (زادهٔ ۲۹ فروردین ۱۳۱۸) معروف به سید علی خامنهای، روحانی و سیاستمدار ایرانی است که از سال ۱۳۶۸ دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران است. او در فاصلهٔ سالهای ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸ سومین رئیسجمهور ایران بود. خامنهای در جایگاه رهبری، طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، عالیترین مقام کشور و فرمانده کل نیروهای مسلح محسوب میشود.
اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران موج گستردهای از تجمعهای اعتراضی و اعتصابها در ایران است که از ۷ دی ۱۴۰۴ در تهران آغاز شد. اعتراضات در پی وخامت شدید شرایط اقتصادی، نرخ ارز، بیثباتی بازار، کاهش شدید ارزش پول ملی از بازار بزرگ تهران و مراکز تجاری اطراف آن آغاز شد و در ادامه به به سایر استانهای ایران گسترش یافت و تبدیل به بزرگترین اعتراضات ضد حکومتی بعد از انتخابات سال ۸۸ شد. در روز ۱۸ دی ۱۴۰۴ اعتراضات به حضور میلیونی مخالفان در شهرها و روستاهای گوناگون در پاسخ به فراخوان رضا پهلوی منجر شد.
محمّدرضا پهلوی (۴ آبان ۱۲۹۸ – ۵ مرداد ۱۳۵۹) از شهریور ۱۳۲۰ تا بهمن ۱۳۵۷ شاه ایران بود. او پس از پدرش رضاشاه، دومین و آخرین کسی بود که در دودمان پهلوی به پادشاهی رسید و با رخدادن انقلابِ ۱۳۵۷، از ایران رفت و نظام شاهنشاهی پایان یافت. محمّدرضا ششساله بود که پدرش پادشاه شد و او به ولیعهدیِ ایران رسید.
سید محمد مرندی (متولد ۱۲ مرداد ۱۳۴۵) شهروند و تحلیلگر سیاسی اهل ایران و مشاور رسانهای تیم مذاکرهکننده هستهای جمهوری اسلامی ایران است. سید محمد مرندی متولد ریچموند، ویرجینیا، آمریکا است، تابعیت این کشور را نیز داشته و تا ۱۳ سالگی در این کشور زندگی کرده است. او دیپلم خود را از دبیرستان علوی شهر تهران دریافت کرد.
آمیزش جنسی در انسان، سکس یا خفتوخیز معمولاً به عملی گفته میشود که یا برای لذتجویی یا تولید مثل انجام شود که به ورود اندام تناسلی مرد در اندام تناسلی زن گفته میشود. افراد معمولاً قبل از انجام آمیزش جنسی با نوازش و بوسیدن قسمتهای تحریکپذیر جنس مخالف، خودشان را برای آمیزش جنسی آماده میکنند. در صورت موفقیت انجام برانگیختگی جنسی، کامجویی این عمل را انزال و ارگاسم گویند و در صورت موفقیت در عمل تولیدمثل، سلولهای اسپرم جنس مذکر وارد بدن جنس مؤنث شده و تخمک زن بارور میشود.
رضاشاه (۲۴ اسفند ۱۲۵۶ – ۴ مرداد ۱۳۲۳) نظامی و سیاستمدار ایرانی، و نخستین پادشاه ایران از دودمان پهلوی از سال ۱۳۰۴ تا ۱۳۲۰ بود. او پیشتر از سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۴، وزیر جنگ و از سال ۱۳۰۲ تا ۱۳۰۴، نخستوزیر ایران بود. رضاشاه که تلاش ناکامی برای جمهوریخواهی کرد، با پایان دورهٔ قاجار در سال ۱۳۰۴ به پادشاهی رسید و با اشغال ایران توسط متفقین در سال ۱۳۲۰ استعفا داد و پادشاهی را به ولیعهدش محمدرضا پهلوی واگذار کرد.
جنگ ایران و عراق یا جنگ هشتساله، همچنین در ایران شناختهشده با نام جنگ تحمیلی، جنگی بود که در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ (۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰) با تهاجم عراق به ایران در سال ۱۳۵۹ آغاز و به یک جنگ تمام عیار تبدیل شد که حدود هشت سال به طول انجامید و به هر دو کشور خسارتهای شدیدی وارد شد. ازنظر مقامات عراقی، شروع جنگ در ۱۳ شهریور ۱۳۵۹ (۴ سپتامبر ۱۹۸۰) و حملات توپخانه سنگین ایران به شهرهای خانقین و مندلی بود. این جنگ تا پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط ایران در ۲۷ تیرماه ۱۳۶۷ بطول انجامید و بهطور عملی در ۲۹ مرداد ۱۳۶۷ آتشبس برقرار شد.
فرح پهلوی (پیش از ازدواج: فرح دیبا؛ زادهٔ ۲۲ مهر ۱۳۱۷) که تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ با عنوان رسمی عُلیاحضرت شهبانو خطاب میشد، همسر محمدرضاشاه پهلوی است که از ۲۹ آذر ۱۳۳۸ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ آخرین شهبانوی ایران بود. او در دوران شهبانو بودن خود، بانی آثار و امکانات متعددی برای ایران شد و با اقداماتش کشور از نظر فرهنگی و اجتماعی ارتقای قابل توجهی پیدا کرد. فرح پهلوی پیش از ازدواج، در ایران تحصیل کرد و برای ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ معماری به فرانسه رفت و در کنار تحصیل، به زبانهای انگلیسی و فرانسوی، تسلط پیدا کرد.
کشتهشدگان اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران، افرادی هستند که در طی اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران کشته شدند. تا ۲۳ دی ۱۴۰۴، برآوردها از مجموع شمار معترضان کشتهشده بین ۲٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ نفر متغیر است که این رویدادها را به یکی از بزرگترین کشتارها در تاریخ معاصر ایران تبدیل میکند. بر اساس گزارش سازمان فعالان حقوق بشر در ایران (HRAI)، حدود ۱۳۵ نفر از نیروهای امنیتی نیز کشته شدهاند.
شهناز پهلوی (زادهٔ ۵ آبان ۱۳۱۹) که تا پیش از انقلابِ ۱۳۵۷ با عنوانِ سلطنتیِ «والاحضرت شاهدخت شهناز پهلوی» خطاب میشد، نخستین فرزندِ محمدرضا پهلوی و همسرِ اولِ او فوزیه، شاهدختِ مصری است. پدربزرگِ پدریِ وی رضاشاه، بنیانگذارِ شاهنشاهیِ پهلوی، مادربزرگِ پدریِ وی تاجالملوک آیرملو ملکهٔ ایران، پدربزرگِ مادریِ او ملک فؤاد یکم پادشاه مصر و مادربزرگِ مادریِ او نازلی صبری ملکه مصر بود. داییِ وی نیز ملک فاروق، پادشاهِ ماقبلِ آخرِ مصر بود.
سکس شاپ (به انگلیسی: Sex shop) فروشگاههایی هستند که وسایل جنسی همچون اسباببازی جنسی، لباسهای محرک جنسی، لباسهای زیر و وسائل رابطه جنسی امن همچون کاندوم و همچنین فیلم و مجلات پورن میفروشند. برخی از سکس شاپها ممکن است دارای اتاقهایی برای نمایش فیلم پورن و نمایش استریپ باشند. در بسیاری از موارد سکس شاپها تحت لوای قانون قرار گرفتهاند و به عنوان مثال اجازهٔ ورود به افراد زیر ۱۸ سال و در برخی مناطق زیر ۲۱ سال را نمیدهند.
علیرضا پهلوی (زاده ۸ اردیبهشت ۱۳۴۵ – ۱۴ دی ۱۳۸۹) که تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ با عنوان سلطنتی «والاحضرت شاهپور علیرضا پهلوی» از او نام برده میشد فرزند سوم محمدرضا پهلوی و فرح دیبا بود. پدر و مادرش نامش را به یاد عموی درگذشتهاش علیرضا گذاشتند. بنا بر قانون اساسی مشروطه علیرضا پهلوی نفر دوم در خط جانشینی سلطنت دودمان پهلوی پس از برادر بزرگترش رضا پهلوی بود اما وی فعالیت سیاسی نداشت.
آمیزش جنسی (به انگلیسی: Sexual intercourse) یا سکس (به انگلیسی: Sex) به اعمالی جنسی گفته میشود که در آن افراد برای لذت جنسی، تولید مثل یا هر دو با هم، همبستر میشوند. در صورت موفقیت آمیزش جنسی از طریق واژن، که با جنس مخالف انجام داده شود، سلولهای اسپرم جنس مذکر، وارد بدن جنس مؤنث میشود و تخمک جنس مؤنث را باردار میسازد که این کار باعث تشکیل اندامگان جدیدی میشود. در برخی از مهرهداران، مانند ماهیها، تخمها در خارج از بدن ماهی، پراکنده و به صورت خارجی باردار میشوند.
یاسْمین پهلوی (پیش از ازدواج اعتماد امینی؛ زادهٔ ۴ مرداد ۱۳۴۷) به عنوان همسرِ رضا پهلوی، عضوی از دودمان پهلوی است. یاسمین پهلوی تحصیلات ابتدایی را در مدرسه کامیونیتی آغاز کرد و با گسترش اعتراضات و وقوع انقلاب ۱۳۵۷ به همراه خانوادهاش، ایران را ترک کرد. خانواده یاسمین پهلوی در سان فرانسیسکو ایالت کالیفرنیا اقامت کردند و یاسمین تحصیلات خود را در دبیرستان نوتردام ادامه داد.
گلسا (گلدی) قَمَری (زاده ۶ فروردین ۱۳۶۴) سیاستمدار کانادایی ایرانیتبار است که در انتخابات عمومی ۲۰۱۸ به عنوان نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ کارلتون در مجلس قانونگذاری انتاریو انتخاب شد. او عضو پیشین حزب محافظهکار پیشروی انتاریو است که در ژوئن ۲۰۲۴ به دلیل دیدار با تامی رابینسون، کنشگر بریتانیایی منتقد اسلام، از فراکسیون حزب محافظهکار پیشروی انتاریو اخراج شد. قمری، نخستین زن ایرانیتبار در پارلمان استان انتاریو کانادا است که به اسلام هراسی متهم و با تصمیم داگ فورد، نخستوزیر استان انتاریو، از حزب محافظهکار اخراج شد.
دونالد جان ترامپ (به انگلیسی: Donald John Trump؛ زادهٔ ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶) سیاستمدار، بازرگان و شخصیت رسانهای آمریکایی است که از سال ۲۰۲۵ بهعنوان چهلوهفتمین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا فعالیت میکند. او عضو حزب جمهوریخواه است و پیشتر از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ چهلوپنجمین رئیسجمهور ایالات متحده بود. ترامپ در شهر نیویورک و در خانوادهای ثروتمند متولد شد و در سال ۱۹۶۸ با مدرک کارشناسی در رشتهٔ اقتصاد از دانشگاه پنسیلوانیا فارغالتحصیل شد.
ایران با نام رسمیِ جمهوری اسلامی ایران، کشوری در غرب آسیا است. این کشور از غرب با ترکیه و عراق، از شمال غربی با ارمنستان و جمهوری آذربایجان، از شمال با دریای خزر، از شمال شرق با ترکمنستان، از شرق با افغانستان، از جنوب شرق با پاکستان و دریای عمان و از جنوب با خلیج فارس هممرز است. ایران با ۱٫۶۴ میلیون کیلومتر مربع گستره، هفدهمین کشور پهناور جهان، و با جمعیت ۹۲٬۱ میلیون نفر، هفدهمین کشور پرجمعیت جهان است.
رویداد ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ شناخته شده با نام «جمعهٔ سیاه» که در برخی منابع از آن با عنوان «کشتار ۱۷ شهریور» نیز یاد میشود، رویدادی در جریان اعتراضاتی بود که در نهایت به وقوع انقلاب ۱۳۵۷ انجامید. در ۱۷ شهریور ۱۳۵۷، تظاهرات مخالفان و انقلابیون در محلات جنوبی تهران، خیابان ژاله پیشین (خیابان مجاهدین اسلام کنونی) و میدان ژاله (میدان شهدا کنونی)، منجر به کشته شدن ۸۷ نفر از تظاهرکنندگان شد. هر چند فرماندار نظامی وقت تهران هرگز تایید نکرد که دستور آتش توسط نیروهای نظامی ارتش شاهنشاهی ایران داده شد ولی مخالفان آن را به حکومت شاه نسبت دادند.
کافه بازار یک فروشگاه نرمافزار اندروید ایرانی است که در ژانویه ۲۰۱۱، حسام میرآرمندهی و شماری از دانشجویان دانشگاه شریف آن را طراحی کردند. در کافه بازار بیش از ۱۳۰ هزار نرمافزار کاربردی اندرویدی ایرانی ساختهشده توسط ۲۱ هزار توسعهدهنده، به بیشتر از ۵۰ میلیون کاربر ارائه میشود. در اسفند سال ۱۳۹۳، این برنامه ۱۷ میلیون نصب فعال داشته و ۱۴ میلیون اکانت کاربری فعال داشته است.
دوشکا (به روسی: Дегтярёва Шпагина Крупнокалиберный (ДШК)، آوایش: دِگتیاریووا اشپاگینا کروپنوکالیبِرنیی، بهمعنی «کالیبر-بزرگ دگتیارف-اشپاگین»)، گونهای مسلسل سنگین ساخت شوروی با کالیبر ۱۲٫۷x۱۰۸ میلیمتری است که تولید آن در سال ۱۹۳۸ آغاز شد. در سال ۱۹۳۸ قبل از جنگ جهانی دوم جهت رفع نیاز ارتش روسیه یک تیربار سنگین ضدهوایی بنام تیربار دوشکا 38 (DShK38) طراحی و ساخته شد که با فشنگهای ۱۰۸×۱۲/۷ میلیمتری بهصورت نواری تغذیه میشد و قسمت خوراک دهنده آن شکل توپی رولور عمل کرده و لوله آن قابل تعویض نبود. دارای یک سهپایه با چرخ حمل و قابل تغییر جهت تیراندازی علیه هدفهای زمینی بود.
گرینلند یا گروئنلند (به گرینلندی: Kalaallit Nunaat) (به دانمارکی: Grønland) ناحیهای خودمختاردر اقیانوس منجمد شمالی است که بخشی از قلمروی پادشاهی دانمارک است. گرینلند در آمریکای شمالی واقع شده ومحل زندگی حدود ۵۶ هزار نفر(براساس سر شماری سال ۲۰۱۶)است. همچنین این کشور بهعنوان کمتراکمترین منطقه جهان از لحاظ جمعیتی شناخته میشود.
سید روحالله خمینی (زادهشده به نام سید روحالله مصطفوی؛ ۱ مهر ۱۲۸۱ – ۱۳ خرداد ۱۳۶۸) روحانی و سیاستمدار ایرانی بود که از سال ۱۳۵۸ تا زمان مرگ در سال ۱۳۶۸ بهعنوان نخستین رهبر جمهوری اسلامی ایران فعالیت کرد. او همچنین بهعنوان یکی از مراجع تقلید شیعیان دوازدهامامی شناخته میشد. خمینی انقلاب ۱۳۵۷ را رهبری کرد که به پایان نظام شاهنشاهی ایران انجامید و سپس نظام جمهوری اسلامی ایران را از طریق همهپرسی پایهگذاری کرد.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا
فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا یا بهاختصار سنتکام (به انگلیسی: United States Central Command - CENTCOM) یکی از یازده فرماندهی یکپارچه رزمی وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا است. این سازمان در سال ۱۹۸۳ با برعهده گرفتن مسئولیتهای قبلی گروه ضربت مشترک استقرار سریع تأسیس شد و حوزه مسئولیت آن شامل خاورمیانه (مصر در آفریقا)، آسیای مرکزی و بخشهایی از جنوب آسیا است. این فرماندهی، حضور اصلی آمریکاییها در بسیاری از عملیاتهای نظامی، از جمله عملیات طوفان صحرا در جنگ خلیج فارس در ۱۹۹۱، جنگ در افغانستان و نیز جنگ عراق از ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ بوده است.
محمّدرضا جلاییپور (متولد ۱۳۶۱) پژوهشگر اجتماعی، کنشگر مدنی و فعال سیاسی اصلاحطلب ایرانی است. او قائممقام معاونت راهبردی رئیسجمهور ایران است. از سوابق جلاییپور میتوان به تحصیل و پژوهش در دانشگاه تهران، مدرسهٔ اقتصادی و علوم سیاسی لندن، دانشگاه آکسفورد، دانشگاه پرینستون و دانشگاه هاروارد، طراحی پویش موج سوم و هدایت کمپینهای انتخاباتی و غیرانتخاباتی از ۱۳۸۸ تا امروز، عضو حقیقی جبههٔ اصلاحات ایران، عضو شورای راهبری انتخاب کابینهٔ دولت چهاردهم، رتبهٔ یک کنکور سراسری سال ۸۰، مدال طلای المپیاد ادبی و ترجمه و تالیف کتابها و یادداشتهای سیاسی و جامعهشناختی اشاره کرد.
محمدحسین زیبایینژاد مشهور به حسین نجات (زاده ۱۳۳۴ شیراز) سرتیپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، که هماکنون بهعنوان جانشین فرمانده قرارگاه ثارالله فعالیت میکند. وی از سال ۱۳۶۰ به سپاه پاسداران پیوست و در طول جنگ ایران و عراق از اعضای این نهاد بود. نجات از ۱۳۶۸ تا ۱۳۶۹ بهعنوان معاون امور مجلس وزیر دفاع فعالیت میکرد، از ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۵ معاون هماهنگکننده سپاه و از ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۶ جانشین رئیس ستاد مشترک سپاه پاسداران بود.
کشتهشدگان انقلاب ۱۳۵۷ افرادی هستند که در جریان انقلاب ۱۳۵۷ در ایران یا اتفاقات پس از آن، جان خود را از دست دادهاند. نقض حقوق بشر توسط حکومت شاه و برخی از رخدادها مانند تلفات آتشسوزی سینما رکس آبادان و کشتار مردم در تظاهرات ۱۷ شهریور توسط ارتش به گردن نیروهای شاه افتاد و در سقوط پهلوی نقش داشت. ناظران در مورد تعداد جان باختگان اختلاف نظر دارند.
جنگ ایران و اسرائیل یا جنگ ۱۲ روزه، درگیری مسلحانهای بود که با انجام مجموعهای از حملات غافلگیرکننده از سوی اسرائیل به ایران در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد. نیروهای اسرائیلی برخی از فرماندهان ارشد نظامی، دانشمندان هستهای و سیاستمداران ایران را ترور کردند و به سامانههای پدافند هوایی و برخی تأسیسات هستهای و نظامی ایران آسیب رساندند یا آنها را تخریب کردند. ایران در پاسخ موشکهایی را به سوی پایگاههای نظامی و شهرهای اسرائیل شلیک کرد.
محمّد مصدّق (۲۶ خرداد ۱۲۶۱ – ۱۴ اسفند ۱۳۴۵) مشهور به دکتر مصدق و ملقب به مصدقالسلطنه، سیاستمدار و حقوقدان ایرانی بود که از ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۲ بهعنوان سیاُمین نخستوزیر ایران خدمت کرد. او پیش از این نمایندهٔ چهار دوره مجلس شورای ملی بود. او نخستین ایرانی دارندهٔ مدرک دکترای رشته حقوق است که این مدرک را در سال ۱۲۹۳ از دانشگاه نوشاتل سوئیس دریافت نمود.
قطعی سراسری اینترنت در ایران (خرداد ۱۴۰۴)
در هفتهٔ اول جنگ ایران و اسرائیل، دولت ایران دسترسی به اینترنت را در سراسر کشور قطع کرد که منجر به کاهش ۹۷ درصدی استفاده از اینترنت در ایران شد. این اقدام باعث قطع ارتباط ایرانیان با جهان خارج شد. طبق گزارش تککرانچ، شدت این محدودیتها افزایش یافته است.
مریم رجوی (با نام تولد مریم قَجَر عَضُدانلو؛ زادهٔ ۱۳ آذر ۱۳۳۲) سیاستمدار ایرانی و رئیسجمهور منتخب شورای ملی مقاومت ایران است. وی به همراه همسرش، مسعود رجوی، رهبری سازمان مجاهدین خلق ایران را به عهده دارند. شورای ملی مقاومت ایران که بازوی سیاسی سازمان مجاهدین خلق و گروههای متحد با آن سازمان است، رجوی را به عنوان «رئیسجمهور منتخب مقاومت ایران برای دوران انتقال» انتخاب کردهاست.
مسعود رجوی (زادهٔ ۲۷ مرداد ۱۳۲۷)، از اعضای مرکزیت سازمان مجاهدین خلق در دهه آخر حکومت پهلوی و رهبر سازمان و مسئول شورای ملی مقاومت ایران است. وی دانشآموخته حقوق سیاسی از دانشگاه تهران است. در سال ۱۳۴۶ به عضویت سازمان مجاهدین خلق ایران درآمد و در شهریور ۱۳۵۰ توسط ساواک در تهران دستگیر شد و همزمان با اوجگیری انقلاب در ۳۰ دی ۱۳۵۷ به همراه آخرین گروه از زندانیان سیاسی از زندان آزاد شد.
محمّد صادق صادقی گیوی (۱ مرداد ۱۳۰۵ – ۵ آذر ۱۳۸۲) معروف به صادق خلخالی، سیاستمدار و روحانی شیعه و نخستین حاکم شرع دادگاه انقلاب پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ در ایران بود. او در دورههای اول، دوم و سوم مجلس شورای اسلامی بهعنوان نمایندهٔ قم و در دورهٔ نخست مجلس خبرگان رهبری بهعنوان نمایندهٔ از استان تهران حضور داشت. او پس از مرگ سید روحالله خمینی از صحنه سیاسی کنار گذاشته و در انتخاباتها نیز رد صلاحیت شد.
پرچم ایران پرچمی سهرنگ است که سه نوار هماندازهٔ افقی سبز و سفید و سرخ دارد. نشان جمهوری اسلامی ایران به رنگ سرخ در میانهٔ نوار سفید قرار دارد؛ همچنین ۲۲ «الله اکبر» به رنگ سفید و به نشانهٔ پیروزی انقلاب در روز ۲۲ بهمن در حاشیهٔ پایین رنگ سبز و حاشیهٔ بالای رنگ سرخ جای گرفتهاند. نشان جمهوری اسلامی بیانگر واژهٔ «الله» و شعار اسلامی «لا اله الا الله» است.
سید علیرضا مرندی (زادهٔ ۱۲ آذر ۱۳۱۸) پزشک اطفال و سیاستمدار ایرانی است که در دولت دوم موسوی و دولت دوم هاشمی رفسنجانی بهعنوان وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی فعالیت میکرد. حادثه مشکوک ورود اچآیوی به ایران توسط مریو در دوره صدارت او اتفاق افتاد. او استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و رئیس فرهنگستان علوم پزشکی و رئیس تیم پزشکی سید علی خامنهای است.
روشهای آمیزش جنسی که معمولاً از آنها با عنوان پوزیشنهای سکس (به انگلیسی: sex positions) نیز یاد میشود، به حالتهایی از بدن گفته میشود که افراد برای انجام آمیزش جنسی یا دیگر فعالیتهای جنسی در پیش میگیرند. اعمال جنسی معمولاً بر اساس حالت بدن افرادی که در آن مشارکت دارند توصیف میشوند. اگرچه آمیزش جنسی اغلب شامل دخول بدن یک نفر در بدن نفر دیگر است، اما وضعیتهای جنسی میتوانند شامل فعالیتهای جنسی غیردخولی نیز باشند.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شاخهای از نیروهای مسلح ایران است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ بهدستور سید روحالله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی، در ۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ تأسیس شد. در حالی که ارتش ایران از مرزهای ایران دفاع و نظم داخلی را حفظ میکند، بنابر قانون اساسی ایران، سپاه پاسداران برای پاسداری از نظام سیاسی جمهوری اسلامی کشور در نظر گرفته شده است. سپاه پاسداران نقش خود را در حفاظت از حکومت اسلامی و همچنین جلوگیری از مداخله و کودتای خارجی توسط ارتش یا «جنبشهای انحرافی» قرار میدهد.
لیندسی گراهام (به انگلیسی: Lindsey Graham) (زادهٔ ۹ ژوئیه ۱۹۵۵) سناتور ایالت کارولینای جنوبی در سنای ایالات متحده آمریکا است که برای نخستینبار در ۳ ژانویه ۲۰۰۳ بهعضویت این مجلس درآمد. گراهام از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۸ در نیروهای هوایی آمریکا مشغول به کار بود و به درجهٔ کلنل رسید. او پیش از انتخاب به عنوان نمایندهٔ مجلس نمایندگان کارولینای جنوبی به عنوان وکیل بهطور خصوصی کار میکرد.
پایگاه هوایی العُدِیْد (عربی: قاعدة العديد الجوية؛ انگلیسی: Al Udeid Air Base) همچنین معروف به فرودگاه ابونَخله (عربی: مطار أبو نخلة)، فرودگاهی نظامی در جنوبغربی شهر دوحه، قطر است. این فرودگاه مرکز نیروهای هوایی سنتکام است. پهبادامکیو-۹ ریپر (General Atomics MQ-9 Reaper) که متعلق به ارتش آمریکا میباشد مأموریت ترور قاسم سلیمانی را از این پایگاه برعهده داشت.
اعدامهای دستهجمعی تابستان ۱۳۶۷ ایران
اعدامهای دستهجمعی تابستان ۱۳۶۷ ایران یا قتلعام ۶۷، یک رخداد بود که در آن، به فرمان سید روحالله خمینی، چند هزار نفر از زندانیان سیاسی و عقیدتی در زندانهای نظام جمهوری اسلامی ایران و در ماههای مرداد و شهریور ۱۳۶۷ به گونهٔ مخفیانه، اعدام شده و در گورهای دستهجمعی دفن شدند. بیشتر کسانی که اعدام شدند، از اعضای سازمان مجاهدین خلق بودند و گرچه اعضای دیگر گروههای چپگرا مانند سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) و حزب توده نیز در میان آنها وجود داشت نهادها و سازمانهای مدافع حقوق بشر، جرم زندانیان را همکاری با سازمانهای مخالف نظام بهویژه سازمان مجاهدین خلق ایران و همچنین طیفهای گوناگونی از گروههای چپ، کمونیست و مارکسیست ذکر کردهاند. اما مقامات جمهوری اسلامی، اعدام آنها را به دلایلی همچون کشف تشکیلات مرتبط با سازمان مجاهدین خلق در زندان، و دلایلی دیگر ذکر کردهاند.
کودتای ۲۸ مرداد، کودتایی بود که در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ با طرح مشترک آمریکا (تحت نام پروژه تی.پی. آژاکس (به انگلیسی: TP-AJAX Project) یا عملیات آژاکس) و بریتانیا (تحت نام عملیات چکمه) و به رهبری ارتش شاهنشاهی ایران برای تحکیم حکمرانی محمدرضا پهلوی اجرا شد و محمد مصدق نخستوزیر ایران که بهطور دموکراتیک انتخاب شده بود از طریق اقدام نظامی کودتاچیان برکنار گردید. این کودتا در آمریکا تحت نام پروژه تی.پی.
قرارگاه ثارالله تهران قرارگاه مدیریت بحران امنیتی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تهران است که تحت امر فرماندهی کل سپاه پاسداران فعالیت میکند و وظیفه آن، مدیریت امنیت پایتخت و دیگر شهرهای استان تهران است. این قرارگاه نظامی و حاکمیتی بوده و یکی از اصلیترین واحدهای امنیتی درون سپاه است. قرارگاه ثارالله در صورت بروز بحران به تشخیص شورای عالی امنیت ملی، مسئولیت برقراری امنیت شهر تهران را عهدهدار است.
نبرد قادسیه (عربی: مَعركة القادِسية) نبردی است که در شوال سال ۱۵ هجری قمری برابر با نوامبر ۶۳۶ میلادی میان سپاه خلیفهٔ دوم عمر بن خطاب به فرماندهی سعد بن ابی وقاص و سپاه ایران ساسانی به فرماندهی رستم فرخزاد در ناحیهٔ قادسیه رخ داد و لشکر مسلمانان پس از چهار روز نبرد سخت و شدید توانستند در مقابل سپاه ساسانی پیروز شوند. در این نبرد درفش کاویانی، و غنائم بسیار دیگری به دست مسلمانان افتاد و برخی از فرماندهان بزرگ لشکر ساسانی از جمله رستم فرخزاد، بهمن جادویه و بندوان نیز کشته شدند. در منابع، نیروهای سپاه اسلام و ایران در نبرد قادسیه، بسیار متفاوت ذکر شده است.
واژَن (به فرانسوی: vagin), مَهبَل، زِهراه، زهدانراه یا نیامه، در پستانداران، بخش انعطافپذیر و عضلانی مجرای دستگاه تناسلی زنانه است که مدخلی به بخش بیرونی دستگاه تناسلی (فَرْج یا کُس) دارد. واژَن در انسان، از دهلیز تا دهانهٔ رحم گسترش مییابد. دهانهٔ بیرونی واژَن معمولاً تا حدی توسط یک لایه نازک از غشای مخاطی به نام پرده بکارت پوشیده شده است.
افغانستان () با نام رسمی امارت اسلامی افغانستان (به پشتو: د افغانستان اسلامی امارت)، کشور محصور در خشکی در بین آسیای میانه و آسیای جنوبی است. این کشور حدفاصل آسیای شرقی و آسیای غربی میباشد. همسایگان افغانستان، ایران در غرب، پاکستان در جنوب و شرق، تاجیکستان و ازبکستان و ترکمنستان در شمال و چین در شمال شرقی هستند.
انقلاب ۱۳۵۷ یا انقلاب ۱۹۷۹، که بهعنوان انقلاب اسلامی یا انقلاب ایران نیز شناخته میشود، مجموعه رخدادهایی بود که به فروپاشی دودمان پهلوی در سال ۱۳۵۷ منجر شد. این انقلاب نظام شاهنشاهی پهلوی تحت سلطهٔ محمدرضاشاه را سرنگون و زمینهٔ روی کار آمدن نظام جمهوری اسلامی ایران به رهبری مرجع تقلید شیعه، روحالله خمینی را فراهم کرد. پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، محمدرضاشاه به تثبیت قدرت خود پرداخت و طرحهایی موسوم به انقلاب سفید را به اجرا گذاشت.
شبکهٔ آموزشی دانشآموز با سرواژهٔ شاد نرمافزاری ارتباطی و آموزشی است که در پی دنیاگیری کرونا ویروس در ایران به دلیل عدم امکان حضور دانشآموزان در مدارس ایران توسط تیم برنامهنویسان همراه اول راهاندازی شد. صاحب امتیاز این نرمافزار وزارت آموزش و پرورش ایران است و دانشآموزان، معلمان و مدیران افرادی هستند که از این برنامه استفاده میکنند. شاد یکی از پیام رسان های ایرانی (مانند ایتا و روبیکا) است که مخصوص برگزاری کلاس های مجازی و استفاده دانش آموزان، معلمان و مدیران مدارس و است.
زن در بالا (انگلیسی: Woman-on-top) یا زن روی مرد یا دختر گاوچران (انگلیسی: cowgirl) یا راندن یا سواری یکی از انواع روشهای آمیزش جنسی است. در این روش مرد به پشت دراز میکشد و زن روی آلت مردی شریک جنسیاش که در حالت نعوظ قرار دارد، مینشیند. این شیوه بهویژه محبوب زنان است چون تحریک کافی کلیتوریس را به دنبال دارد و زن نیز تسلط بیشتری روی حرکات دارد.
ارتش جمهوری اسلامی ایران (کوتاه: آجا) پیکرهٔ اصلی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران را تشکیل میدهد. وظیفهٔ اصلی ارتش «حفاظت از استقلال و تمامیت ارضی کشور» است. امروزه ارتش ایران از ۴ نیروی زمینی، نیروی دریایی، نیروی هوایی و نیروی پدافند هوایی، همچنین یک ستاد (معاونت هماهنگکننده) تشکیل میشود که بههمراه سپاه پاسداران و نیز فرماندهی انتظامی، مجموعهٔ نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران را تشکیل میدهند.
حمید دبّاشی (زادهٔ ۱۳۳۰، اهواز) منتقد سیاسی، روزنامهنگار، جامعهشناس، متخصص در زمینه فرهنگ و پژوهشهای اسلامی و استاد ایرانی ادبیات تطبیقی و مطالعات ایرانی دانشگاه کلمبیا، مدیر مطالعات کارشناسی ارشد در انستیتو ادبیات تطبیقی و جامعه در دانشگاه کلمبیا در شهر نیویورک است. حمید دباشی دکتری دوگانه خود را در رشتههای جامعهشناسی فرهنگ و اسلامشناسی از دانشگاه پنسیلوانیا دریافت کرده است. علائق پژوهشی او شامل مطالعات تطبیقی فرهنگها و تاریخ تفکر اسلامی و تاریخ تفکر در ایران در دوران معاصر و قرون وسطی است.
احمدرضا رادان (زادهٔ ۱۳۴۲) سرتیپ پاسدار فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است که از دیماه ۱۴۰۱ به عنوان هفتمین فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران فعالیت میکند. رادان فعالیت نظامی را از سال ۱۳۶۱ به صورت نیروی داوطلب در بسیج آغاز کرد. سپس به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درآمد و در طول جنگ ایران و عراق از اعضای این سازمان بود.
دودمان پهلوی آخرین دودمان پادشاهی ایران بود که پس از برچیدهشدن دودمان قاجار، از سال ۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷ خورشیدی (۱۹۲۵ تا ۱۹۷۹ میلادی) بر ایران فرمانروایی کرد. این دوره با تغییرات گسترده در ساختار سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور همراه بود و نقش مهمی در روند مدرنسازی ایران داشت. بنیانگذار این دودمان، رضاشاه، اصلاحاتی را در زمینههای اداری، نظامی و آموزشی آغاز کرد.
یِرواند آبراهامیان (ارمنی: Երուանդ Աբրահամեան؛ زادۀ ۱۳۱۹) تاریخنگار ایرانی-امریکایی و ایرانی ارمنیتبار است. او آثاری دربارهٔ تاریخ معاصر ایران نگاشته که کتاب ایران بین دو انقلاب یکی از آنها است. در دهه ۱۹۷۰ میلادی، آبراهامیان از فعالان و اعضای کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی بود که با حکومت محمدرضاشاه پهلوی مخالف بودند.
موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن الحسین الهاشمي القرشي ((به عربی: مُوْسَى الكَاظِمُ بْنُ جَعْفَرٍ بْنُ مُحَمَّدٍ بْنُ عَلِيٍّ الهَاشِمِيُّ القُرَشِيُّ) زاده ۷ صفر ۱۲۸ ه.ق (سپتامبر یا ۸ نوامبر ۷۴۵ م) و درگذشته ۲۵ رجب ۱۸۳ ه.ق / ۱ سپتامبر ۷۹۹ م) هفتمین امام معصوم شیعیان پس از پدرش جعفر صادق و پیش از پسرش علی بن موسی الرضا است. مادر او حُمَیْدة نام داشت است. او ملقّب به کاظِم و بابُالْحَوائِج است و در ایران اغلب موسی کاظم یا بهطور ساده کاظم خوانده میشود.
محمد پاکپور (زادهٔ ۱۳۴۰) سرلشکر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، که از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ بهعنوان هشتمین فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی فعالیت میکند. وی دانشآموختهٔ کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس است. او در طول جنگ ایران و عراق از اعضای سپاه پاسداران بود و فرماندهی یگان زرهی سپاه را برعهده داشت.
غلامحسین محسنی اژیه (زادهٔ ۱۳۳۵) سیاستمدار، روحانی شیعه و قاضی ایرانی است که از سال ۱۴۰۰ با حکم سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، به عنوان رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران و برای دومین بار در سمت دادستان دادگاه ویژه روحانیت کشور فعالیت میکند. وی پیشتر سمت وزیر اطلاعات در دولت نهم و دادستان کل کشور را در اختیار داشته و از اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز بوده است. اژهای در مدرسه حقانی—که پس از انقلاب ۱۳۵۷ شمار زیادی از دانشجویانش به سمتهای قضایی و امنیتی رسیدند—تحصیل کرد و در سال ۱۳۵۱ طلبه شد.
حشدِ شعبی یا بسیج مردمی عراق، به بخشی از نیروهای مسلح عراق گفته میشود که از سال ۲۰۱۴ با هدف مبارزه علیه داعش سازماندهی شدند. این نیرو از حدود ۴۰ گروه مختلف تشکیل شده که عمدتاً گروههای مسلح شیعه هستند اما برخی گروههای سنی مذهب و مسیحی و ایزدی نیز در آن حضور دارند. بسیاری از گروههای شیعه عضو آن قبلاً بهطور مستقل در عراق و به خصوص علیه نیروهای ائتلاف فعالیت داشتهاند.
معمر قذافی (حدود ۱۹۴۲ – ۲۰ اکتبر ۲۰۱۱) انقلابی، سیاستمدار و نظریهپرداز سیاسی اهل لیبی بود که از سال ۱۹۶۹ تا زمان مرگش در ۲۰۱۱ بر لیبی حکومت کرد. وی در سپتامبر ۱۹۶۹ میلادی با کودتایی آرام حکومت محمّد ادریس سنوسی، پادشاه وقت لیبی را سرنگون ساخت. او پس از کودتا، سیستم حکومتی لیبی را بر اساس ترکیبی از سوسیالیسم و اسلام طراحی کرده و تا سال ۱۹۷۷ رئیس کشور لیبی بود.
ایران اینترنشنال (به انگلیسی: Iran International)، یک شبکهٔ تلویزیون ماهوارهای، کانال رادیویی و وبسایت خبری فارسیزبان مستقر در لندن است که بر پخش اخبار و برنامههای سیاسی و اجتماعی مربوط به ایران تمرکز دارد. این شبکه در دو شهر واشینگتن دیسی و لندن، استودیو دارد و هر کدام از برنامههای خود را در یکی از این استودیوها پخش میکند. پخش برنامههای ایران اینترنشنال از ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ همزمان با دوازدهمین انتخابات ریاستجمهوری ایران آغاز شد.
شاپور بختیار (۴ تیر ۱۲۹۳ – ۱۵ مرداد ۱۳۷۰) سیاستمدار ایرانی بود که از ۱۵ دی تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ بهعنوان نخستوزیر ایران فعالیت کرد. او دبیرکل سابق حزب ایران، عضو سابق جبهه ملی ایران و بنیانگذار نهضت مقاومت ملی ایران بود. بختیار از منتقدان محمدرضاشاه بود و پس از سقوط دولت محمد مصدق، به همراه مهدی بازرگان و سید رضا زنجانی، نهضت مقاومت ملی را تشکیل داد.
منصوره خجسته باقرزاده (زادهٔ ۱۳۲۶) همسر سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، است. او در خانوادهای بازاری و مذهبی در مشهد بزرگ شده و بنا به تأکید خامنهای، فعالیت سیاسی رسمی نداشته است اما معمولاً به دیدار خانوادههای کشتهشدگان و معلولین جنگ ایران و عراق میرود. او و خامنهای صاحب شش فرزند شدند و هیچ تصویری از او در رسانهها بهطور رسمی منتشر نشده است.
خیزش ۱۴۰۱ ایران، که همچنین با نامهای انقلاب مهسا یا انقلاب زن، زندگی، آزادی نیز شناخته میشود، خیزشی سراسری و همهگیر در ایران بود که در پی کشتهشدن مهسا (ژینا) امینی در بازداشتگاهِ گشتِ ارشاد بر اثرِ ضرب و شتم آغاز شد. نخستین تجمعهای اعتراضی این خیزش ۲۵ شهریور ۱۴۰۱ در مقابل بیمارستان محل درگذشت مهسا امینی (بیمارستان کسری) در تهران شکل گرفت و روزهای بعد به همهٔ ۳۱ استان ایران گسترش یافت و بیش از چهار ماه تداوم داشت. حکومت هیچگاه این اعتراضات را به رسمیت نشناخت و معترضان را با کشتن صدها نفر و زخمیکردن هزاران تن دیگر سرکوب کرد.
امیر حاتمی (زادهٔ ۱۳۴۵ در زنجان) سرلشکر ارتش جمهوری اسلامی ایران است که از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ بهعنوان پنجمین فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران فعالیت میکند. وی در دولت دوازدهم در فاصله سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح بود. حاتمی فعالیت نظامی را در خلال جنگ ایران و عراق بهعنوان نیروی داوطلب، در بسیج آغاز کرد، سپس به نیروی زمینی ارتش پیوست.
واتساَپ (به انگلیسی: WhatsApp) که به آن واتساپ نیز میگویند؛ یک برنامهٔ پیامرسانی فوری عموماً برای تلفنهای هوشمند است که برای دیگر سکوها از جمله ویندوز و مکبوک نیز توسعه یافته است. این برنامه توسط شرکت سهامی واتساپ ساخته شده و مؤسس شرکت و سازندهٔ این برنامه یان کوم است و درحال حاضر شرکت متا پلتفرمز (فیسبوک سابق) مالک آن است. جمهوری اسلامی واتساپ را از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ به دلیل خیزش ۱۴۰۱ ایران مسدود کرد، اما این پلتفرم پیام رسان اکنون دوباره بدون فیلترینگ قابل دسترسی است.
عبدالحسین میرزا فرمانفرما (۱۲۳۱، تبریز – ۳۰ آبان ۱۳۱۸ ، تهران) شاهزادهٔ قاجار و نخستوزیر ایران در دوران سلطنت احمدشاه قاجار و رئیس انستیتو پاستور ایران بود. داماد مظفرالدینشاه همسر اولش عزتالسلطنه و داماد ناصرالدینشاه همسر پنجمش همدم الملوک(همدم السلطنه قاجار)بود. وی نتیجه فتحعلیشاه دومین شاه سلسله قاجار و نوه عباس میرزا است.
سید عباس عراقچی (زادهٔ ۱۴ آذر ۱۳۴۱) دیپلمات و سیاستمدار ایرانی است که از سال ۱۴۰۳ بهعنوان وزیر امور خارجه ایران فعالیت میکند. وی دانشآموختهٔ کارشناسی روابط بینالملل از دانشکده روابط بینالملل وزارت امور خارجه، کارشناسی ارشد علوم سیاسی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی و همچنین دکترای اندیشههای سیاسی از دانشگاه کنت است. عراقچی از اعضای سپاه پاسداران در جنگ ایران و عراق بود و فعالیت شغلی خود را از سال ۱۳۶۷ در وزارت امور خارجه ایران آغاز کرد.
کشتهشدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران، افرادی هستند که در طی خیزش ۱۴۰۱ ایران کشته شدند. از ۲۶ شهریور تا ۲۰ دی ۱۴۰۱، بیش از ۵۴۰ نفر، از جمله ۷۴ کودک (زیر ۱۸ سال) در سراسر ایران بهدست نیروهای وابسته به نظام جمهوری اسلامی به قتل رسیدند. بر اساس تحقیقات کمیتهٔ حقیقتیاب سازمان ملل، جمهوری اسلامی برای سرکوب معترضان به جرائمی نظیر قتل، شکنجه و تجاوز جنسی متوسل و مرتکب جنایت علیه بشریت شد.
استیون چارلز ویتکاف (انگلیسی: Steven Charles Witkoff؛ زادهٔ ۱۵ مارس ۱۹۵۷)در ابتدا یک دلال و سپس میلیاردر سرمایهگذار املاک، وکیل پیشین و دیپلمات آمریکایی است که از ژانویه ۲۰۲۵ به عنوان نماینده ویژه آمریکا در خاورمیانه فعالیت میکند. او بنیانگذار و رئیس شرکت ویتکاف گروپ است. ویتکاف کار خود را به عنوان وکیل املاک آغاز کرد و سپس به سرمایهگذاری و توسعه املاک روی آورد.
حسین علیزاده — (زادهٔ ۱۳۴۴) رایزن دوم سفارت ایران در فنلاند بوده است. حسین علیزاده مدرک مهمی را در اختیار رسانه ها قرار داد که بر اساس آن در روز ۲۲ خرداد ۸۸ در حالی که هنوز انتخابات در جریان بوده، به کلیه سفارت خانههای ایران در خارج از کشور دستورالعملی توسط شورای نگهبان صادر شده بود که از هرگونه اطلاعرسانی درباره نتایج انتخابات خودداری کنند. پرسش این است که اگر نتیجه آن انتخابات با مشارکت بالا سالم بود، چرا پیش از اتمام زمان رأیگیری شورای نگهبان باید دستور صادر کند که نتایج به اطلاع عموم نرسد؟ چه چیزی را عموم نباید میدانست؟ آیا غیر از این است که میخواستند عددسازی کنند؟ مضمون دستورالعمل شورای نگهبان و ترجمه آن را میتوانید در اینجا بخوانید.